Adhyaya 44
The Deeds of Sukalā in the Vena Narrative: Battle, Liberation of the Boar-King, and Gandharva-Kingship
ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਬਲਵਾਨ ਸੂਰ-ਨੇਤਾ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਤਿਤਰ-ਬਿਤਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਕਾਲ-ਸਮਾਨ ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਤੇਜ਼ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕੋਲਾਵਰ (ਸੂਰ-ਰਾਜਾ) ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਵਿਘਨ ਪਾਇਆ; ਰਾਜੇ ਦਾ ਘੋੜਾ ਘਬਰਾ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਰਥ-ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਕੋਲਾਵਰ ਗੱਜਿਆ, ਕੋਸ਼ਲ ਦੇ ਬਿਨਾ-ਰਥ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਡਾਹੁੰਦਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਹਿਤ ਨੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਹਰਿ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ, ਚੰਦਨ-ਕੇਸਰ ਦੀ ਧਾਰ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਉਤਸਵ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ। ਚਾਰ-ਭੁਜਾ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਹ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ—ਧਰਮ-ਸੰਪੰਨ ਅੰਤ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਉੱਚਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ।
Shlokas
Verse 1
चतुश्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः । सुकलोवाच । स्वसैन्यं दुर्धरं दृष्ट्वा निर्जितं दुर्धरेण तम् । चुकोप भूपतिः क्रूरं दुःसहं शूकरं प्रति
ਸੁਕਲ ਬੋਲੇ: ਆਪਣੇ ਅਜਿੱਤ ਸੈਨਿਕ ਦਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦੁਸ਼ਧਰ ਨੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਉਸ ਅਸਹਿ ਸ਼ੂਕਰ ਵੱਲ ਕਠੋਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉਠਿਆ।
Verse 2
धनुरादाय वेगेन बाणं कालानलोपमम् । तस्याभिमुखमेवासौ हयेनाभिससार सः
ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਲਾਗਨੀ ਸਮਾਨ ਬਾਣ ਚੁੱਕਿਆ; ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਝਪਟ ਪਿਆ।
Verse 3
स यदा नृपतिं हयपृष्ठगतं वरपौरुषयुक्तममित्रहणम् । परिपश्यति शूकरयूथपतिः प्रगतोभिमुखं रणभूमितले
ਜਦੋਂ ਸੂਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਦਾ ਮੁਖੀਆ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਾ ਘੋੜੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ, ਉੱਤਮ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਵੈਰੀ-ਵਿਨਾਸ਼ਕ, ਰਣਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਸਿੱਧਾ ਉਸ ਵੱਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Verse 4
निशितेन शरेण हतो हि यदा नृपतेर्हयपादतले प्रगतः । तमिहैव विलंघ्य च वेगमनाः प्रखरेण जवेन च कोलवरः
ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋਇਆ; ਤਦ ਕੋਲਵਰ, ਮਨ ਵਿਚ ਵੇਗ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਓਥੇ ਹੀ ਲੰਘ ਕੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।
Verse 5
व्यथितस्तुरगः सकिरिःकिटिना न हि याति क्षितौ स हि विद्धगतिः । तुरगः पतितो भुवि तुंडहतो लघुस्यंदनमेव गतो नृपतिः
ਕਿਰਿਃਕਿਟੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਘੋੜਾ ਵਿਹਲ ਹੋ ਗਿਆ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਚੱਲ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਗਤੀ ਰੁਕ ਗਈ ਸੀ। ਘੋੜਾ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਚੋਟ ਖਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਕੇਵਲ ਹਲਕੇ ਰਥ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ।
Verse 6
स हि गर्जति शूकरजातिरवैरथसंस्थितकोशल येन जवैः । गदया निहतः किल भूपतिना रणमध्यगतः स हि यूथपतिः
ਸੂਰ-ਜਾਤਿ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ ਉਹ ਝੁੰਡ-ਨਾਇਕ ਉੱਚੀ ਗਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਝਪਟਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਕੋਸ਼ਲ ਦੀ ਬਿਨਾ-ਰਥ ਖੜੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਰਣ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਰਾਜੇ ਨੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਮਾਰ ਡਾਲਿਆ।
Verse 7
परित्यज्य तनुं च स्वकां हि तदा गत एव हरेर्गृहमेव वरम्
ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਉਹ ਤਦ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਹਰਿ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਗਿਆ—ਉਹੀ ਪਰਮ ਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਤੀ ਹੈ।
Verse 8
कृत्वा हि युद्धं समरे हितेन राज्ञा समं शूकरराजराजः । पपात भूमौ च हतो यदा तु ववर्षिरे देववराः सुपुष्पैः
ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਹਿਤ ਨਾਲ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਕਰਕੇ, ਸੂਅਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਤਦ ਦੇਵ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਪੁਸ਼ਪਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
Verse 9
तस्योर्ध्वगः पुष्पचयः सुजातः संतानकानामिव सौरभश्च । सकुंकुमैश्चंदनवृष्टिमेव कुर्वंति देवाः परितुष्यमाणाः
ਉਥੋਂ ਸੁਗਠਿਤ ਪੁਸ਼ਪ-ਰਾਸ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਉਠਿਆ, ਸੰਤਾਨਕ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁਗੰਧਿਤ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕੇਸਰ ਮਿਲੀ ਚੰਦਨ-ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
Verse 10
विमृश्यमानः स हि तेन राज्ञा चतुर्भुजः सोपि बभूव राजन् । दिव्यांबरोभूषणदिव्यरूपः स्वतेजसा भाति दिवाकरो यथा
ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਚਾਰ-ਭੁਜਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਦਿਵ੍ਯ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲਾ—ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।
Verse 11
दिव्येन यानेन दिवं गतो यदा सुपूज्यमानः सुरराजदेवैः । गंधर्वराजः स बभूव भूयः पूर्वं स्वकं कायमिहैव हित्वा
ਜਦ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਗਿਆ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਤਿ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਇਆ; ਤਾਂ ਉਹ ਮੁੜ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ—ਇਥੇ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਕੇ।
Verse 44
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । चतुश्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵੇਨੋਪਾਖਿਆਨ ਅੰਦਰ ਸੁਕਲਾ ਦੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਚੌਂਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।