Adhyaya 36

Verse 1

सुनीथोवाच । सत्यमुक्तं त्वया भद्रे एवमेतत्करोम्यहम् । अनया विद्यया विप्रं मोहयिष्यामि नान्यथा

ਸੁਨੀਥਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਤੂੰ ਜੋ ਕਿਹਾ ਸੱਚ ਹੈ; ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਐਸਾ ਕਰਾਂਗੀ। ਇਸ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਵਾਂਗੀ—ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ।”

Verse 2

साहाय्यं देहि मे पुण्यं येन गच्छामि सांप्रतम् । एवमुक्ता तया रंभा तामुवाच मनस्विनीम्

“ਹੇ ਪੁੰਨਵਤੀ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਹ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਜਾ ਸਕਾਂ।” ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਇਉਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਰੰਭਾ ਨੇ ਉਸ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ-ਚਿੱਤ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

Verse 3

कीदृग्ददामि साहाय्यं तत्त्वं कथय भामिनि । दूतत्वं गच्छ मे भद्रे एतं प्रति सुसांप्रतम्

“ਮੈਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿਆਂ? ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਸੱਚ ਦੱਸ। ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਤੂੰ ਹੁਣੇ ਹੀ ਮੇਰੀ ਦੂਤੀ ਬਣ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ—ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ।”

Verse 4

एवमुक्तं तया तां तु रंभां प्रति सुलोचनाम् । एवमेव प्रतिज्ञातं रंभया देवयोषिता

ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਇਉਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਸੁਲੋਚਨਾ ਨੇ ਰੰਭਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਦੇਵ-ਕਨਿਆ ਰੰਭਾ ਨੇ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

Verse 5

करिष्ये तव साहाय्यमादेशो मम दीयताम् । सद्भावेन विशालाक्षी रूपयौवनशालिनी

ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਾਂਗਾ—ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਦੇਸ਼ ਬਖ਼ਸ਼। ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਨੇਤ੍ਰੀ, ਰੂਪ ਤੇ ਯੌਵਨ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਮੈਂ ਸਦਭਾਵ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 6

मायया दिव्यरूपा सा संबभूव वरानना । रूपेणाप्रतिमालोके मोहयंती जगत्त्रयम्

ਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ ਦੇਵੀ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰ ਗਈ—ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਅਤੁਲ—ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਸੀ।

Verse 7

मेरोश्चैव महापुण्ये शिखरे चारुकंदरे । नानाधातुसमाकीर्णे नानारत्नोपशोभिते

ਅਤੇ ਮੇਰੂ ਦੇ ਮਹਾ-ਪੁਣ੍ਯਮਯ ਸ਼ਿਖਰ ਉੱਤੇ, ਸੁੰਦਰ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ—ਨਾਨਾ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਖੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ।

Verse 8

देववृक्षैः समाकीर्णे बहुपुष्पोपशोभिते । देववृंदसमाकीर्णे गंधर्वाप्सरसेविते

ਉਹ ਦੇਵ-ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਨੇਕ ਪੁਸ਼ਪਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ; ਦੇਵ-ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਤ।

Verse 9

मनोहरे सुरम्ये च शीतच्छायासमाकुले । चंदनानामशोकानां तरूणां चारुहासिनी

ਉਹ ਮਨੋਹਰ ਤੇ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਠੰਢੀ ਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ; ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ, ਜਿਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ ਦਰਖ਼ਤ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਹੱਸ ਰਹੇ ਹੋਣ।

Verse 10

दोलायां सा समारूढा सर्वशृङ्गारशोभिता । कौशेयेन सुनीलेन राजमाना वरानना

ਝੂਲੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਉਹ, ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਸਭ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ; ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਉਹ ਨਾਰੀ ਗੂੜ੍ਹੇ ਨੀਲੇ ਕੋਸ਼ੇਯ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸੀ ਠਾਠ ਨਾਲ ਦਿਪਦੀ ਸੀ।

Verse 11

बंधूकपुष्पवर्णेन कंचुकेन द्विजोत्तम । सर्वांगसुंदरी बाला वीणातालकराविला

ਹੇ ਦਵਿਜੋਤਮ, ਉਸ ਨੇ ਬੰਧੂਕ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਵਰਗਾ ਕਾਂਚੁਕ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਹ ਯੁਵਤੀ ਹਰ ਅੰਗੋਂ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵੀਣਾ ਵਜਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਤਾਲ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।

Verse 12

गायमाना वरं गीतं सुस्वरं विश्वमोहनम् । ताभिः परिवृता बाला सखीभिः सुमनोहरा

ਉਹ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕ ਉੱਤਮ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ; ਸੁੰਦਰ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਉਹ ਯੁਵਤੀ ਅਤਿ ਮਨੋਹਰ ਦਿਸਦੀ ਸੀ।

Verse 13

अंगस्तु कंदरे पुण्ये एकांते ध्यानमास्थितः । कामक्रोधविहीनस्तु ध्यायमानो जनार्दनम्

ਅੰਗ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਫਾ ਦੇ ਕੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਨ ਏਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ ਬੈਠਿਆ ਸੀ; ਕਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਜਨਾਰਦਨ (ਵਿਸ਼ਣੁ) ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

Verse 14

स श्रुत्वा सुस्वरं गीतं मधुरं सुमनोहरम् । तालमानक्रियोपेतं सर्वसत्वविकर्षणम्

ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਮਿੱਠਾ, ਅਤਿ ਸੁਸੁਰਾ ਗੀਤ ਸੁਣਿਆ—ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਤਾਲ-ਮਾਨ ਅਤੇ ਵਿਧੀਸਹਿਤ ਗਾਇਆ ਹੋਇਆ—ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।

Verse 15

ध्यानाच्चचाल तेजस्वी मायागीतेन मोहितः । समुत्थायासनात्तूर्णं वीक्षमाणो मुहुर्मुहुः

ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹਕ ਗੀਤ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕੰਬ ਉਠਿਆ। ਆਸਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਤੱਕਣ ਲੱਗਾ।

Verse 16

जगाम तत्र वेगेन मायाचलितमानसः । दोलासंस्थां विलोक्यैव वीणादंडकराविलाम्

ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਚਲਾਇਤ ਮਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਗਿਆ। ਝੂਲੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵੀਣਾ ਦੇ ਡੰਡੇ ਉੱਤੇ ਰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਤੱਕਦਾ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।

Verse 17

हसमानां सुगायंतीं पूर्णचंद्रनिभाननाम् । मोहितस्तेन गीतेन रूपेणापि महायशाः

ਉਹ ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਮਿੱਠਾ ਗਾਂਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮੁਖ ਪੂਰਨ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ ਨਾਲ ਵੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 18

तस्या लावण्यभावेन मन्मथस्य शराहतः । आकुलव्याकुलज्ञान ऋषिपुत्रो द्विजोत्तमः

ਉਸ ਦੀ ਲਾਵਣ੍ਯ-ਛਟਾ ਨਾਲ ਮਦਨ ਦੇ ਬਾਣ ਵਾਂਗ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ—ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ—ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਵਿਹਲ ਹੋ ਗਏ।

Verse 19

प्रलपत्यतिमोहेन जृंभते च पुनः पुनः । स्वेदः कंपोथ संतापस्तस्याजायत तत्क्षणात्

ਅਤਿ ਮੋਹ ਨਾਲ ਉਹ ਬੇਤੁਕਾ ਬੋਲਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜੰਭਾਈ ਲੈਣ ਲੱਗਾ। ਉਸੇ ਪਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪਸੀਨਾ, ਕੰਪਨ ਅਤੇ ਤਪਤ ਸੰਤਾਪ ਚੜ੍ਹ ਆਇਆ।

Verse 20

मुह्यन्निव महामोहैर्ग्लानश्चलितमानसः । वेपमानस्ततस्त्वंगो दूयमानः समागतः

ਮਹਾ ਮੋਹ ਦੇ ਭਾਰੀ ਭਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਮਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਡੋਲਦਾ ਸੀ। ਦੇਹ ਕੰਬਦੀ, ਅੰਦਰੋਂ ਸੜਦੀ ਹੋਈ, ਫਿਰ ਉਹ ਅੱਗੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 21

तामालोक्य विशालाक्षीं मृत्युकन्यां यशस्विनीम् । अथोवाच महात्मा स सुनीथां चारुहासिनीम्

ਉਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ-ਕਨਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਸੁਨੀਥਾ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।

Verse 22

का त्वं कस्य वरारोहे सखीभिः परिवारिता । केन कार्येण संप्राप्ता केन त्वं प्रेषिता वनम्

ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਿਤੰਬਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈਂ, ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ? ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਈ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਵਨ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਹੈ?

Verse 23

तवांगं सुंदरं सर्वमत्र भाति महावने । समाचक्ष्व ममाद्यैव प्रसादसुमुखी भव

ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਅੰਗ ਸੁੰਦਰ ਹੈ; ਇਸ ਮਹਾਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ—ਕਿਰਪਾਲੁ ਹੋ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਬਣ।

Verse 24

मायामोहेन संमुग्धस्तस्याः कर्म न विंदति । मार्गणैर्मन्मथस्यापि परिविद्धो महामुनिः

ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਕਰਮ ਦਾ ਭੇਦ ਨਾ ਜਾਣ ਸਕਿਆ। ਮਹਾਮੁਨੀ ਤਾਂ ਮਨਮਥ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਬੇਧਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

Verse 25

एवंविधं महद्वाक्यं समाकर्ण्य महामतेः । नोवाच किंचित्सा विप्रं समालोक्य सखीमुखम्

ਮਹਾਮਤਿ ਦੇ ਮਹਾਨ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲੀ; ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਸਖੀ ਦੇ ਮੁਖ ਵੱਲ ਨਿਹਾਰਿਆ।

Verse 26

रंभां च प्रेरयामास सुनीथा संज्ञया सखीम् । समुवाच ततो रंभा सादरं तं द्विजं प्रति

ਤਦ ਸੁਨੀਥਾ ਨੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਖੀ ਰੰਭਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ; ਫਿਰ ਰੰਭਾ ਨੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਉਸ ਦ੍ਵਿਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 27

इयं कन्या महाभागा मृत्योश्चापि महात्मनः । सुनीथाख्या प्रसिद्धेयं सर्वलक्षणसंपदा

ਇਹ ਕੁੜੀ ਮਹਾਭਾਗ ਹੈ; ਇਹ ਮਹਾਤਮਾ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ ਦੀ ਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਨੀਥਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੈ।

Verse 28

पतिमन्विच्छती बाला धर्मवंतं तपोनिधिम् । शांतं दांतं महाप्राज्ञं वेदविद्याविशारदम्

ਇਹ ਬਾਲਾ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਧਰਮਵਾਨ, ਤਪ ਦਾ ਨਿਧਾਨ—ਸ਼ਾਂਤ, ਦਾਂਤ, ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ्ञ ਅਤੇ ਵੇਦ ਤੇ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ—ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਖੋਜਦੀ ਹੈ।

Verse 29

एवंविधं महद्वाक्यं समाकर्ण्य महामुनिः । तामुवाच ततस्त्वंगो रंभामप्सरसां वराम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਨੇ ਫਿਰ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰੰਭਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 30

मया चाराधितो विष्णुः सर्वविश्वमयो हरिः । तेन दत्तो वरो मह्यं पुत्राख्यः सर्वसिद्धिदः

ਮੈਂ ਵਿਧੀ-ਵਤ ਵਿਸ਼ਣੂ—ਹਰੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ—ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ: ਪੁੱਤਰ-ਰੂਪ, ਜੋ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 31

तन्निमित्तमहं भद्रे सुतार्थं नित्यमेव च । कस्यचित्पुण्यवीर्यस्य कन्यामेकां प्रचिंतये

ਇਸੇ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਪੁੱਤਰ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਨਿੱਤ ਹੀ ਕਿਸੇ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਤੇ ਤਪ-ਵੀਰਯ ਵਾਲੇ ਪੁਰਖ ਦੀ ਜਣੀ ਇਕ ਕੁੜੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 32

सदैवाहं न पश्यामि सुभार्यां सत्यमीदृशीम् । इयं धर्मस्य वै कन्या धर्माचारा वरानना

ਮੈਂ ਸਦਾ ਹੀ ਐਸੀ ਸੱਚੀ ਸੁਭਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ। ਇਹ ਤਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਹੀ ਧੀ ਹੈ—ਧਰਮ-ਆਚਾਰ ਵਾਲੀ, ਵਰ-ਮੁਖੀ, ਉੱਤਮ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ।

Verse 33

मामेवं हि भजत्वेषा यदि कान्तमिहेच्छति । यं यमिच्छेदियं बाला तं ददामि न संशयः

ਜੇ ਇਹ ਬਾਲਾ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਿਯਤਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਭਕਤੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਜਿਸ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਚਾਹੇਗੀ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 34

अदेयं देयमित्याह अस्याः संगमकारणात् । एकमेवं त्वया देयं श्रूयतां द्विजसत्तम

‘ਜੋ ਦੇਣਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵੀ ਦੇਣਾ ਹੈ,’ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋਵੇਗਾ। ‘ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਨੂੰ ਕੇਵਲ ਇਹ ਇਕ ਹੀ ਵਸਤੂ ਦੇਣੀ ਹੈ। ਸੁਣੋ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ-ਸੱਤਮ।’

Verse 35

रंभोवाच । विप्रेंद्र त्वं शृणुष्वेह प्रतिज्ञां वच्मि सांप्रतम् । एषा नैव त्वया त्याज्या धर्मपत्नी तवैव हि

ਰੰਭਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਇੱਥੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ; ਮੈਂ ਹੁਣ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਉਚਾਰਦੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਧਰਮ-ਪਤਨੀ ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਤਿਆਗੀਂ ਨਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੇਰੀ ਹੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।

Verse 36

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने षट्त्रिंशोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ ‘ਵੇਨੋਪਾਖਿਆਨ’ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਛੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 37

स्वहस्तं देहि विप्रेंद्र सत्यप्रत्ययकारकम् । एवमस्तु मया दत्तो ह्यस्या हस्तो न संशयः

“ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਸੱਚ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗਿਰਵੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਦੇ। ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ—ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਦਾ ਹੱਥ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।”

Verse 38

सूत उवाच । एवं संबधिकं कृत्वा सत्यप्रत्ययकारकम् । गांधर्वेण विवाहेन सुनीथामुपयेमिवान्

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਚ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਬੰਧਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਗਾਂਧਰਵ ਵਿਵਾਹ ਦੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸੁਨੀਥਾ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਿਆ।

Verse 39

तस्मै दत्वा सुनीथां तां रंभा हृष्टेन चेतसा । सा तां चामंत्रयित्वा वै गता गेहं स्वकं पुनः

ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਸੁਨੀਥਾ ਦੇ ਕੇ, ਰੰਭਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਖਿੜ ਉਠੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ।

Verse 40

प्रहृष्टचेतसः सख्यः स्वस्थानं परिजग्मिरे । गतासु तासु सर्वासु सखीषु द्विजसत्तमः

ਹਿਰਦੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਸਖੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤਦੋਂ ਉਹ ਉੱਤਮ ਦਵਿਜ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।

Verse 41

रेमे त्वंगस्तया सार्धं प्रियया भार्यया सह । तस्यामुत्पाद्य तनयं सर्वलक्षणसंयुतम्

ਰਾਜਾ ਅੰਗ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਿਯ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸੰਗ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸੇ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ।

Verse 42

चकार नाम तस्यैव वेनाख्यं तनयस्य हि । ववृधे स महातेजाः सुनीथातनयस्तदा

ਉਸੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਨੇ ‘ਵੇਨ’ ਰੱਖਿਆ। ਤਦੋਂ ਸੁਨੀਥਾ ਦਾ ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਗਿਆ।

Verse 43

वेदशास्त्रमधीत्यैव धनुर्वेदं गुणान्वितम् । सर्वासामपि मेधावी विद्यानां पारमेयिवान्

ਵੇਦ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਧਨੁਰਵੇਦ ਵੀ ਸਿੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਸਭ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰੰਗਤ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 44

अंगस्य तनयो वेनः शिष्टाचारेण वर्तते । स वेनो ब्राह्मणश्रेष्ठः क्षत्त्राचारपरोऽभवत्

ਅੰਗ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੇਨ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਆਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਉਹ ਵੇਨ ਖੱਤਰੀ ਰਾਜਧਰਮ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਵੱਲ ਹੀ ਅਧਿਕ ਰੁਝਾਨੀ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 45

दिवि चेंद्रो यथा भाति सर्वतेजःसमन्वितः । भात्येवं तु महाप्राज्ञः स्वबलेन पराक्रमैः

ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ਸਭ ਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮਹਾ-ਪ੍ਰਾਜ्ञ ਪੁਰਖ ਆਪਣੇ ਬਲ ਅਤੇ ਵੀਰ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 46

चाक्षुषस्यांतरे प्राप्ते वैवस्वतसमागते । प्रजापालं विना लोके प्रजाः सीदंति सर्वदा

ਜਦ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰ ਬੀਤ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਮਨਵੰਤਰ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾ-ਪਾਲਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਸਦਾ ਕਲੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੀ ਰਹੀ।

Verse 47

ऋषयो धर्मतत्त्वज्ञाः प्रजाहेतोस्तपोधनाः । व्यचिंतयन्महीपालं धर्मज्ञं सत्यपंडितम्

ਧਰਮ-ਤੱਤਵ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਤਪ-ਧਨ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ-ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਐਸੇ ਮਹੀਪਾਲ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਧਰਮ-ਜਾਣੂ ਅਤੇ ਸਤ੍ਯ-ਨਿਸ਼ਠ ਪੰਡਿਤ ਹੋਵੇ।

Verse 48

तं वेनमेव ददृशुः संपन्नं लक्षणैर्युतम् । प्राजापत्ये पदे पुण्ये अभ्यषिंचन्द्विजोत्तमाः

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਨ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਖਿਆ—ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਸਮਪੂਰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ—ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਪਦ ਵਿੱਚ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਅਭਿਸੇਕ ਕੀਤਾ।

Verse 49

अभिषिक्ते महाभागे त्वंगपुत्रे तदा नृपे । ते प्रजापतयः सर्वे जग्मुश्चैव तपोवनम्

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦ ਮਹਾਭਾਗ ਅੰਗ-ਪੁੱਤਰ ਨ੍ਰਿਪ ਦਾ ਅਭਿਸੇਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤਪੋਵਨ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।

Verse 50

गतेषु तेषु सर्वेषु वेनो राज्यमकारयत् । सूत उवाच । सा सुनीथा सुतं दृष्ट्वा सर्वराज्यप्रसाधकम्

ਜਦ ਉਹ ਸਭ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਦ ਰਾਜਾ ਵੇਨ ਨੇ ਰਾਜ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਸੁਨੀਥਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ—ਜੋ ਸਾਰੇ ਰਾਜਕਾਜ ਨੂੰ ਸੁਚੱਜਾ ਕਰਨ ਜੋਗ ਸੀ—ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਪਾਈ।

Verse 51

विशंकते प्रभावेण शापात्तस्य महात्मनः । मम पुत्रो महाभागो धर्मत्राता भविष्यति

ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ (ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ), “ਮੇਰਾ ਮਹਾਭਾਗ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣੇਗਾ।”

Verse 52

इत्येवं चिंतयेन्नित्यं पूर्वपापाद्विशंकिता । धर्मांगानि सुपुण्यानि सुताग्रे परिदर्शयेत्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿੱਤ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੀ, ਪੂਰਵ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੋਂ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅੱਗੇ ਧਰਮ ਦੇ ਅੰਗ—ਅਤਿ ਪੁੰਨਮਈ ਆਚਰਨ—ਪੇਸ਼ ਕਰੇ।

Verse 53

सत्यभावादि कान्पुण्यान्गुणान्सा वै प्रकाशयेत् । इत्युवाच सुतं सा हि अहं धर्मसुता सुत

ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਭਾਵ ਆਦਿ ਪੁੰਨ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਧਰਮ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ।”

Verse 54

पिता ते धर्मतत्त्वज्ञस्तस्माद्धर्मं समाचर । इत्येवं बोधयेन्नित्यं पुत्रं वेनं तदा सती

“ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਧਰਮ-ਤੱਤ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਨ ਕਰ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਤੀ ਨਾਰੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵੇਨ ਨੂੰ ਨਿੱਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਰਹੀ।

Verse 55

मातापित्रोस्तयोर्वाक्यं प्रजायुक्तं प्रपालयेत् । एवं वेनः प्रजापालः संजातःक्षितिमंडले

ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਹਿਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ-ਮੰਡਲ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਜਾ-ਪਾਲਕ ਰਾਜਾ ਵੇਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।

Verse 56

सुखेन जीवते लोकःप्रजाधर्मेणरंजिताः । एवं राज्यप्रभावं तु वेनस्यापि महात्मनः

ਪ੍ਰਜਾ-ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮੀ ਰਾਜ-ਚਾਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜੀਏ। ਇਹੀ ਸੀ ਮਹਾਤਮਾ ਵੇਨ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ।

Verse 57

धर्मभावाः प्रवर्तंते तस्मिञ्छासति पार्थिवे

ਜਦ ਉਹ ਪਾਰਥਿਵ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤਦ ਧਰਮ-ਭਾਵ ਅਤੇ ਧਰਮੀ ਕਰਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।