Adhyaya 23

Verse 1

ऋषय ऊचुः । विचित्रेयं कथा पुण्या धन्या यशोविधायिनी । सर्वपापहरा प्रोक्ता भवता वदतां वर

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇਹ ਕਥਾ ਅਦਭੁਤ ਹੈ—ਪਵਿੱਤਰ, ਮੰਗਲਮਈ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲੀ। ਹੇ ਵਕਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲੀ ਕਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।”

Verse 2

सृष्टिसंबंधमेतन्नस्तद्भवान्वक्तुमर्हति । पूर्वमेव यथासृष्टिर्विस्तरात्सूतनंदन

ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਕਹਿਣ ਯੋਗ ਹੋ। ਹੇ ਸੂਤ-ਨੰਦਨ! ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ, ਉਹ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।

Verse 3

सूत उवाच । विस्तरेण प्रवक्ष्यामि सृष्टिसंहारकारणम् । श्रुतमात्रेण यस्यापि नरः सर्वज्ञतां व्रजेत्

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲਯ ਦੇ ਕਾਰਣ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਜਿਸਨੂੰ ਕੇਵਲ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸਰਵਜ੍ਞਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।”

Verse 4

हिरण्यकश्यपेनापि व्यापितं भुवनत्रयम् । तपसाराध्य प्रबह्माणं वरं प्राप्तं सुदुर्लभम्

ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਨੂੰ ਵਿਆਪ ਲਿਆ ਸੀ; ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਇਕ ਅਤਿ ਦੁਰਲਭ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

Verse 5

तस्माद्देवान्महाभागादमरत्वं तथैव च । देवांल्लोकान्स संव्याप्य प्रभुत्वं स्वयमर्जितम्

ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਮਹਾ-ਭਾਗਵਾਨ ਤੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਮਰਤਾ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਉਹ ਆਪ, ਦੇਵ-ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਦਾ ਰਾਜ ਹਾਸਲ ਕਰ ਗਿਆ।

Verse 6

ततो देवाः सगंधर्वा मुनयो वेदपारगाः । नागाश्च किन्नराः सिद्धा यक्षाश्चैव तथापरे

ਤਦੋਂ ਦੇਵਤਾ ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪਾਰੰਗਤ ਮੁਨੀ, ਅਤੇ ਨਾਗ, ਕਿੰਨਰ, ਸਿੱਧ, ਯਕਸ਼ ਆਦਿ ਹੋਰ ਭੀ ਦਿਵ੍ਯ ਜੀਵ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।

Verse 7

ब्रह्माणं तु पुरस्कृत्य जग्मुर्नारायणं प्रभुम् । क्षीरसागरसंसुप्तं योगनिद्रां गतं प्रभुम्

ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਾਇਣ ਕੋਲ ਗਏ—ਜੋ ਖੀਰ-ਸਾਗਰ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਸਨ, ਯੋਗ-ਨਿਦ੍ਰਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ।

Verse 8

तं संबोध्य महास्तोत्रैर्देवाः प्रांजलयस्तथा । संबुद्धे सति देवेशे वृत्तं तस्य दुरात्मनः

ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਹਾਨ ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ; ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਦੇਵ-ਈਸ਼ ਰੁੱਝੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਦੀ ਘਟਨਾ ਸੁਣਾਈ।

Verse 9

आचचक्षुर्महाप्राज्ञ समाकर्ण्य जगत्पतिः । नृसिंहरूपमास्थाय हिरण्यकशिपुं व्यहन्

ਹੇ ਮਹਾ-ਮੁਨੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ ਜਗਤਪਤੀ ਨੇ ਨ੍ਰਿਸਿੰਹ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਅਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 10

पुनर्वाराहरूपेण हिरण्याक्षो महाबलः । उद्धृता वसुधा पुण्या असुरो घातितस्तदा

ਫਿਰ ਵਰਾਹ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮਹਾਬਲੀ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਘਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।

Verse 11

अन्यांश्चघातयामास दानवान्घोरदर्शनान् । एवं चैतेषु नष्टेषु दानवेषु महत्सु च

ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਭਿਆਨਕ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਡਲਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਦਾਨਵ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਤਦ…

Verse 12

अन्येषु तेषु नष्टेषु दितिपुत्रेषु वै तदा । पुनः स्थानेषु प्राप्तेषु देवेषु च महत्सु च

ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ,

Verse 13

यज्ञेष्वेव प्रवृत्तेषु सर्वेषु धर्मकर्मसु । सुस्थेषु सर्वलोकेषु सा दितिर्दुःखपीडिता

ਜਦੋਂ ਯਜ੍ਞ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਭ ਧਰਮਕ ਕਰਮ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਸਨ—ਤਦ ਦਿਤੀ ਹੀ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਹੀ।

Verse 14

पुत्रशोकेन संतप्ता हाहाभूता विचेतना । भर्तारं सूर्यसंकाशं तपस्तेजः समन्वितम्

ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਸੜਦੀ, “ਹਾਏ ਹਾਏ” ਕਰਦੀ, ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਗਈ—ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਅਗਨਿ-ਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ।

Verse 15

दातारं च महात्मानं भर्तारं कश्यपं तदा । भक्त्या प्रणम्य विप्रेन्द्र तमुवाच महामतिम्

ਤਦ ਉਹ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਕਸ਼੍ਯਪ—ਆਪਣੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪਤੀ ਤੇ ਦਾਤਾਰ—ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੇੰਦਰ, ਉਸ ਪਰਮ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।

Verse 16

भगवन्नष्टपुत्राहं कृता देवेन चक्रिणा । दैतेया दानवाः सर्वे देवैश्चैव निपातिताः

ਹੇ ਭਗਵਨ! ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਦੇਵ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੈਤ੍ਯ ਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 17

पुत्रशोकानलेनाहं संतप्ता मुनिसत्तम । ममानंदकरं पुत्रं सर्वतेजोहरं विभो

ਹੇ ਮੁਨਿਸੱਤਮ! ਪੁੱਤਰ-ਸ਼ੋਕ ਦੀ ਅੱਗ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਤਪ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਹੇ ਵਿਭੋ! ਮੇਰਾ ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਕਾਰਣ ਸੀ, ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਤੇਜ ਹਰ ਲੈ ਗਿਆ।

Verse 18

सुबलं चारुसर्वांगं देवराजसमप्रभम् । बुद्धिमंतं सुसर्वज्ञं ज्ञातारं सर्वपंडितम्

ਉਹ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਸੀ, ਹਰ ਅੰਗੋਂ ਸੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਦੇਵਰਾਜ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲਾ। ਬੁੱਧਿਮਾਨ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਰਵਜ੍ਞ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਸਭ ਪੰਡਿਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗੇਵਾਨ ਸੀ।

Verse 19

तपस्तेजः समायुक्तं सबलं चारुलक्षणम् । ब्रह्मण्यं ज्ञानवेत्तारं देवब्राह्मणपूजकम्

ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲਾ। ਬ੍ਰਹਮਣ੍ਯ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਵੇਤਾ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।

Verse 20

जेतारं सर्वलोकानां ममानंदकरं द्विज । सर्वलक्षणसंपन्नं पुत्रं मे देहि त्वं विभो

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਮੇਰੇ ਲਈ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਬਖ਼ਸ਼ੋ ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣੇ ਅਤੇ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਵਿਭੋ।

Verse 21

एवमाकर्ण्य वै तस्याः कश्यपो वाक्यमुत्तमम् । कृपाविष्टमनास्तुष्टो दुःखिताया द्विजोत्तम

ਉਸ ਦੇ ਉੱਤਮ ਬਚਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਸ਼੍ਯਪ—ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ—ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਉਸ ਦੁਖੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਦ੍ਰਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।

Verse 22

तामुवाच महाभाग कृपणां दीनमानसाम् । तस्याः शिरसि संन्यस्य स्वहस्तं भावतत्परः

ਉਹ ਮਹਾਭਾਗ ਨੇ ਉਸ ਗਰੀਬ ਤੇ ਦਿਲੋਂ ਦਬੀ ਹੋਈ ਨੂੰ ਕਿਹਾ; ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਰੱਖ ਕੇ, ਕਰੁਣਾ-ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 23

इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे बल । दैत्यवधोनाम त्रयोविंशोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਪਚਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਅੰਦਰ, “ਬਲ—ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਵਧ” ਨਾਮਕ ਤੇਈਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 24

तपस्तेपे निरालंबः साधयन्परमव्रतः । एतस्मिन्नंतरे सा तु दधार गर्भमुत्तमम्

ਕਿਸੇ ਆਸਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਸਾਧਦਿਆਂ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਇਸੀ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਸ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਸੰਤਾਨ ਧਾਰਣ ਕੀਤੀ।

Verse 25

सा दितिः सर्वधर्मज्ञा चारुकर्मा मनस्विनी । शतवर्षप्रमाणं सा शुचि स्वांता बभूव ह

ਉਹ ਦਿਤੀ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰ, ਸੁੰਦਰ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮਨ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਸੌ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਜੀਵੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ਾਂਤ-ਚਿੱਤ ਰਹੀ।

Verse 26

तया वै जनितः पुत्रो ब्रह्मतेजः समन्वितः । अथ कश्यप आयातो हर्षेण महतान्वितः

ਉਸ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ। ਤਦ ਕਸ਼੍ਯਪ ਮਹਾਨ ਹರ್ಷ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 27

चकार नाम मेधावी तस्य पुत्रस्य सत्तमः । बलमित्यब्रवीत्पुत्रं नामतः सदृशो महान्

ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ “ਬਲ” ਕਿਹਾ; ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਬਾਲਕ ਨਾਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਸੀ।

Verse 28

एवं नाम चकाराथ व्रतबंधं चकार सः । प्राह पुत्र महाभाग ब्रह्मचर्यं प्रसाधय

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਨਾਮਕਰਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵ੍ਰਤ-ਬੰਧ (ਉਪਨਯਨ) ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ ਪੁੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਸਾਧ ਅਤੇ ਨਿਭਾ।”

Verse 29

एवमेवं करिष्यामि तव वाक्यं द्विजोत्तम । वेदस्याध्ययनं कुर्यां ब्रह्मचर्येण सत्तम

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹਾਂ, ਐਸਾ ਹੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਤੇਰਾ ਬਚਨ। ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਨਾਲ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਸੱਤਮ।”

Verse 30

एवं वर्षशतं साग्रं गतं तस्य तपस्यतः । मातुः समक्षमायातस्तपस्तेजः समन्वितः

ਇਉਂ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦਿਆਂ ਸੌ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ; ਤਦ ਉਹ ਤਪੋਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 31

तपोवीर्यमयं दिव्यं ब्रह्मचर्यं महात्मनः । दितिः पश्यति पुत्रस्य हर्षेण महतान्विता

ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਦਿਵ੍ਯ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ, ਜੋ ਤਪੋਵੀਰਯ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਹर्ष ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।

Verse 32

तमुवाच महात्मानं बलं पुत्रं तपस्विनम् । मेधाविनं महात्मानं प्रज्ञाज्ञानविशारदम्

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਬਲ ਨਾਮੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ—ਤਪਸਵੀ, ਮਹਾਤਮਾ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ—ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 33

त्वयि जीवति मेधाविन्प्रजीवंति सुता मम । हिरण्यकशिपाद्यास्ते ये हताश्चक्रपाणिना

ਹੇ ਮੇਧਾਵੀ! ਜਦ ਤੱਕ ਤੂੰ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਜੀਊਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ—ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਆਦਿ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਕ੍ਰਪਾਣੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

Verse 34

वैरं साधय मे वत्स जहि देवान्रिपून्रणे । सा दनुस्तमुवाचेदं बलं पुत्रं महाबलम्

“ਮੇਰਾ ਵੈਰ ਚੁਕਾ, ਹੇ ਵਤਸ; ਰਣ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ—ਸਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ—ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ।” ਇਉਂ ਦਨੁ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਹਾਬਲੀ ਪੁੱਤਰ ਬਲ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 35

आदाविंद्रं हि देवेंद्रं द्रुतं सूदय पुत्रक । पश्चाद्देवा निपात्यंतां ततो गरुडवाहनः

ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰਾਜ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੰਹਾਰ ਦੇ। ਫਿਰ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਡਾਹ ਦੇਣਾ; ਤਦ ਗਰੁੜ-ਵਾਹਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਨਿਪਟਣਾ।

Verse 36

तयोराकर्ण्य सा देवी अदितिः पतिदेवता । दुःखेन महताविष्टा पुत्रमिंद्रमभाषत

ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਅਦਿਤੀ, ਜੋ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਦੀ ਸੀ, ਮਹਾਨ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਈ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।

Verse 37

दितिपुत्रो महाकायो वर्द्धते ब्रह्मतेजसा । देवानां हि वधार्थाय तपस्तेपे निरंजने

ਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਕਾਇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਨਿਰੰਜਨ ਪਵਿੱਤਰ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।

Verse 38

एवं जानीहि देवेश यदि क्षेममिहेच्छसि । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं स मातुः पाकशासनः

“ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਲਿਆਣ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਇਹੀ ਜਾਣ।” ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ ਇੰਦਰ (ਅਗੇ ਵਧਿਆ)।

Verse 39

चिंतामवाप दुःखेन महतीं देवराट्तदा । महाभयेन संत्रस्तश्चिंतयामास वै ततः

ਤਦ ਦੇਵਰਾਜ ਮਹਾਨ ਦੁੱਖ ਕਾਰਨ ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਵੱਡੇ ਭੈ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਫਿਰ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਅਗੇ ਕੀ ਕਰੇ।

Verse 40

कथमेनं हनिष्यामि देवधर्मविदूषकम् । इति निश्चित्य देवेशो बलस्य निधनं प्रति

“ਮੈਂ ਦੇਵ-ਧਰਮ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਾਂ?”—ਇਉਂ ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬਲ ਦੇ ਨਾਸ ਵੱਲ ਮਨ ਧਰਿਆ।

Verse 41

एकदा हि बलः सोपि संध्यार्थं सिंधुमाश्रितः । कृष्णाजिनेन दिव्येन दंडकाष्ठेन राजितः

ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹੀ ਬਲ ਸੰਧਿਆ-ਕਰਮ ਲਈ ਸਿੰਧੁ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਗਿਆ; ਦਿਵ੍ਯ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਜਿਨ ਅਤੇ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਦੰਡ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ।

Verse 42

अमलेनापि पुण्येन ब्रह्मचर्येण तेन सः । सागरस्योपकंठे तं संध्यासनमुपागतम्

ਉਸ ਦੇ ਨਿਰਮਲ ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸੰਧਿਆ-ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਆਸਨ ਧਾਰ ਕੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 43

जपमानं सुशांतं तं ददृशे पाकशासनः । वज्रेण तेन दिव्येन ताडितो दितिनंदनः

ਮੰਤਰ-ਜਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਉਸ ਦਿਵ੍ਯ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਦਿਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਹੋਇਆ।

Verse 44

बलं निपतितं दृष्ट्वा गतसत्वं गतं भुवि । हर्षेण महताविष्टो देवराण्मुमुदे तदा

ਬਲ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ—ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਪ੍ਰਾਣ-ਸੱਤ੍ਹਾ ਲੁੱਟ ਗਈ—ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਮਹਾਨ ਹರ್ಷ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਦ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ।

Verse 45

एवं निपात्य तं दैत्यं दितिनंदनमेव च । राज्यं चकार धर्मात्मा सुखेन पाकशासनः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦਾਨਵ—ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ—ਧਰਾਸ਼ਾਈ ਕਰਕੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਸੁਖ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਚਲਾਇਆ।