Adhyaya 20

Verse 1

हरिरुवाच । तपसानेन पुण्येन सत्येनानेन ते द्विज । स्तोत्रेण पावनेनापि तुष्टोस्मि व्रियतां वरः

ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇਰੇ ਇਸ ਪੁੰਨਮਈ ਤਪ, ਇਸ ਸਤ੍ਯਵਚਨਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਪਾਵਨ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ।

Verse 2

वरं दद्मि महाभाग यत्ते मनसि वर्तते । यंयमिच्छसि कामं त्वं तंतं ते पूरयाम्यहम्

ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਤੂੰ ਜੋ ਜੋ ਕਾਮਨਾ ਕਰੇਂਗਾ, ਉਹੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 3

सोमशर्मोवाच । प्रथमं देहि मे कृष्ण वरमेकं सुवाञ्छितम् । सुप्रसन्नेन मनसा यद्यस्ति सुदया मम

ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਇੱਛਿਤ ਵਰ ਦੇਹੋ—ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆਲੁ ਹੋ ਅਤੇ ਮਨੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ।

Verse 4

जन्मजन्मांतरं प्राप्य तव भक्तिं करोम्यहम् । दर्शयस्व परं स्थानमचलं मोक्षदायकम्

ਜਨਮ ਜਨਮਾਂਤਰਾਂ ਤੋਂ ਲੰਘ ਕੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਪਰਮ, ਅਚਲ ਧਾਮ ਵਿਖਾ ਜੋ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 5

स्ववंशतारकं पुत्रं दिव्यलक्षणसंयुतम् । विष्णुभक्तिपरं नित्यं मम वंशप्रधारकम्

ਇੱਕ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਜੋ ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਰੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ; ਸਦਾ ਵਿਸ਼ਣੂ-ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਕੁਲ ਦੀ ਧਾਰਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।

Verse 6

सर्वज्ञं सर्वदं दांतं तपस्तेजः समन्वितम् । देवब्राह्मणलोकानां पालकं पूजकं सदा

ਸਰਵਜ੍ਞ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਇੰਦ੍ਰਿਯ-ਜਿਤ, ਤਪ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ—ਦੇਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਤੇ ਸਦਾ ਪੂਜਕ।

Verse 7

देवमित्रं पुण्यभावं दातारं ज्ञानपंडितम् । देहि मे ईदृशं पुत्रं दारिद्रं हर केशव

ਹੇ ਹਰ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ—ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਬਖ਼ਸ਼ੋ: ਸੱਜਣਾਂ ਦਾ ਮਿੱਤਰ, ਪੁੰਨ-ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ, ਦਾਨੀ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੰਡਿਤ—ਤਾਂ ਜੋ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇ।

Verse 8

भवत्वेवं न संदेहो वरमेनं वृणोम्यहम् । हरिरुवाच । एवमस्तु द्विजश्रेष्ठ भविष्यति न संशयः

“ਇਉਂ ਹੀ ਹੋਵੇ—ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਇਹ ਵਰ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ।” ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇਉਂ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ; ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ—ਕੋਈ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨਹੀਂ।”

Verse 9

मत्प्रसादात्सुपुत्रस्तु तव वंश प्रतारकः । भोक्ष्यसि त्वं वरान्भोगान्दिव्यांश्च मानुषानिह

ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਸੁਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇਗਾ ਜੋ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਏਗਾ; ਅਤੇ ਇਥੇ ਤੂੰ ਉੱਤਮ ਭੋਗ ਭੋਗੇਂਗਾ—ਦਿਵ੍ਯ ਵੀ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਵੀ।

Verse 10

समालोक्य परं सौख्यं पुत्रसंभवजं शुभम् । यावज्जीवसि विप्र त्वं तावद्दुःखं न पश्यसि

ਪੁੱਤਰ-ਜਨਮ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਸ਼ੁਭ, ਪਰਮ ਸੁਖਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਜਦ ਤੱਕ ਤੂੰ ਜੀਊਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਦ ਤੱਕ ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇਂਗਾ।

Verse 11

दाता भोक्ता गुणग्राही भविष्यसि न संशयः । सुतीर्थे मरणं चापि यास्यसि त्वं परां गतिम्

ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੂੰ ਦਾਤਾ, ਭੋਗਤਾ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਪਰਖੀ ਬਣੇਂਗਾ; ਅਤੇ ਸੁਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਮਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਤੂੰ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਂਗਾ।

Verse 12

एवं वरं हरिर्दत्त्वा सप्रियाय द्विजाय सः । अंतर्धानं गतो देवः स्वप्नवत्परिदृश्यते

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰਿ ਨੇ ਉਸ ਦ੍ਵਿਜ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਸਮੇਤ ਵਰ ਦਿੱਤਾ; ਪ੍ਰਭੂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਦੇਵਤਾ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਦਿਸਿਆ।

Verse 13

तदा सुमनया युक्तः सोमशर्मा द्विजोत्तमः । सुतीर्थे पावने तस्मिन्रेवातीरे सुपुण्यदे

ਤਦ ਸੁਮਨਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋਤਮ ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਉਸ ਪਾਵਨ ਸੁਤੀਰਥ—ਰੇਵਾ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ, ਅਤਿ ਪੁਣ੍ਯਦਾਇਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ—ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 14

अमरकंटके विप्रो दानं पुण्यं करोति सः । गते बहुतरे काले तस्य वै सोमशर्मणः

ਅਮਰਕੰਟਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁਣ੍ਯਦਾਇਕ ਦਾਨ-ਧਰਮ ਕੀਤਾ; ਬਹੁਤ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ, ਉਸ ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ...

Verse 15

कपिलारेवयोः संगे स्नानं कृत्वा स निर्गतः । दृष्टवान्पुरतो विप्रः श्वेतमेकं हि कुंजरम्

ਕਪਿਲਾ ਅਤੇ ਰੇਵਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਬਾਹਰ ਆਇਆ; ਅੱਗੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਇਕੋ ਇਕ ਸ਼ੁੱਧ ਚਿੱਟਾ ਹਾਥੀ ਵੇਖਿਆ।

Verse 16

सुप्रभं सुंदरं दिव्यं सुमदं चारुलक्षणम् । नानाभरणशोभांगं बहुलक्ष्म्या समन्वितम्

ਉਹ ਸੁਪ੍ਰਭ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸੀ; ਮ੍ਰਿਦੁ ਗਰਵ ਨਾਲ ਚਾਰੁ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲਾ। ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਨਾਨਾ ਅਭਰਣਾਂ ਦੀ ਛਟਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਲਕਸ਼ਮੀ—ਸ਼੍ਰੀ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ—ਨਾਲ ਸਮਨ੍ਵਿਤ ਸੀ।

Verse 17

सिंदूरैः कुंकुमैस्तस्य कुंभस्थले विराजिते । कर्णनीलोत्पलयुतं पताकादंडसंयुतम्

ਉਸ ਦੇ ਘੜੇ-ਸਮਾਨ ਸ਼ਿਖਰ ਉੱਤੇ ਸਿੰਦੂਰ ਤੇ ਕੁੰਕੁਮ ਦੀ ਰੌਣਕ ਛਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਪਾਸੇ ਨੀਲੋਤਪਲ ਦੇ ਅਲੰਕਾਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਧ੍ਵਜਦੰਡ ਤੇ ਪਤਾਕਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਸੀ।

Verse 18

नागोपरिस्थितो दिव्यः पुरुषो दृढसुप्रभः । दिव्यलक्षणसंपन्नः सर्वाभरणभूषितः

ਨਾਗ ਦੇ ਉਪਰ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁਰੁਸ਼ ਖੜਾ ਸੀ—ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ, ਸੁਪ੍ਰਭ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ। ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਸੀ ਅਤੇ ਸਭ ਅਭਰਣਾਂ ਨਾਲ ਭੂਸ਼ਿਤ ਸੀ।

Verse 19

दिव्यमाल्यांबरधरो दिव्यगंधानुलेपनः । सुसौम्यं सोमवत्पूर्णच्छत्रचामरसंयुतम्

ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾ ਤੇ ਅੰਬਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ ਅਨੁਲੇਪਿਤ ਸੀ। ਅਤਿ ਸੌਮ੍ਯ ਦਿਸਦਾ—ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ—ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਰਾਜਛਤਰ ਤੇ ਚਾਮਰਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ ਸੀ।

Verse 20

इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे एेंद्रे सुमनो । पाख्याने सुव्रतोत्पत्तिर्नाम विंशोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੰਚਪੰਚਾਸ਼ਤ-ਸਹਸ੍ਰ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਐਂਦ੍ਰ ਭਾਗ ਅੰਦਰ, ਸੁਮਨਾ-ਪਾਖ੍ਯਾਨ ਵਿੱਚ “ਸੁਵ੍ਰਤੋਤਪੱਤੀ” ਨਾਮਕ ਵੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 21

सगजं सुंदरं दृष्ट्वा पुरुषं दिव्यलक्षणम् । व्यतर्कयत्सोमशर्मा विस्मयाविष्टमानसः

ਹਾਥੀ ਸਮੇਤ, ਦਿਵ੍ਯ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਕਰਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

Verse 22

कोऽयं प्रयाति दिव्यांगः पंथानं प्राप्य सुव्रतः । एवं चिंतयतस्तस्य यावद्गृहं समाप्तवान्

“ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ—ਦਿਵ੍ਯ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੁਵ੍ਰਤ ਧਾਰੀ—ਜੋ ਰਾਹ ਪਾ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ?” ਇਉਂ ਸੋਚਦਿਆਂ-ਸੋਚਦਿਆਂ ਉਹ ਤਾਂ ਘਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।

Verse 23

प्रविशंतं गृहद्वारं देवरूपं मनोहरम् । हर्षेण महताविष्टः सोमशर्मा द्विजोत्तमः

ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਉਸ ਦੇਵ-ਸਰੂਪ, ਮਨੋਹਰ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ—ਦੁਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ—ਵੱਡੇ ਹर्ष ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।

Verse 24

स्वगृहं प्रति धर्मात्मा त्वरमाणः प्रयाति च । गृहद्वारं गतो यावत्तावत्तं तु न पश्यति

ਧਰਮਾਤਮਾ ਪੁਰਖ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਵੱਲ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਦ ਤੱਕ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਦਿੱਸਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ।

Verse 25

पतितान्येव पुष्पाणि सौहृद्यानि महामतिः । दिव्यानि वासयुक्तानि प्रांगणे द्विजसत्तमः

ਹੇ ਦੁਵਿਜ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਮਹਾਮਤਿ ਨੇ ਅੰਗਣ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਫੁੱਲ ਰੱਖੇ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਝੜ ਚੁੱਕੇ ਸਨ—ਸੁਗੰਧਿਤ, ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਸੌਹਰਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ।

Verse 26

चंदनैः कुंकुमैः पुण्यैः सुगंधैस्तु विलेपितम् । स्वकीयं प्रांगणे दृष्ट्वा दूर्वाक्षतसमन्वितम्

ਪਵਿੱਤਰ ਚੰਦਨ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕੇਸਰ ਦੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਲੇਪ ਨਾਲ ਲਿਪਤ—ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਆੰਗਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੂರ್ವਾ ਘਾਹ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਅੱਖਤ (ਚਾਵਲ ਦੇ ਦਾਣੇ) ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ।

Verse 27

स एवं विस्मयाविष्टश्चिंतयानः पुनः पुनः । ददर्श सुमनां प्राज्ञो दिव्यमंगलसंपदम्

ਇਉਂ ਉਹ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਮਨਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਉਸ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਨੇ ਸੁਮਨਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ—ਦਿਵ੍ਯ ਮੰਗਲਮਈ ਸ਼ੋਭਾ-ਸੰਪੱਤਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ।

Verse 28

सोमशर्मोवाच । केन दत्तानि दिव्यानि एतान्याभरणानि च । शृंगारंरूपसौभाग्यं वस्त्रालंकारभूषणम्

ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਿਣੇ—ਇਹ ਸਿੰਗਾਰ ਤੇ ਠਾਠ-ਬਾਠ, ਰੂਪ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਤੇ ਸੁਭਾਗ, ਵਸਤ੍ਰ, ਅਲੰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਤਨ-ਭੂਸ਼ਣ—ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ?”

Verse 29

तन्मे त्वं कारणं भद्रे कथयस्वाविशंकिता । एवं संभाष्यतां भार्यां विरराम द्विजोत्तमः

“ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਕਾਰਣ ਨਿਸ਼ੰਕ ਹੋ ਕੇ ਦੱਸ।” ਇਉਂ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੰਭਾਸ਼ਣ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 30

सुमनोवाच । शृणु कांत समायातः कश्चिद्देववरोत्तमः । श्वेतनागसमारूढो दिव्याभरणभूषितः

ਸੁਮਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਸੁਣੋ, ਹੇ ਕਾਂਤ! ਕੋਈ ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਤਿ-ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਆਇਆ ਹੈ—ਸ਼ੁੱਧ ਸਫੈਦ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਭੂਸ਼ਿਤ।”

Verse 31

दिव्यगंधानुलिप्तांगो दिव्याश्चर्यसमन्वितः । न जाने को हि देवोसौ विप्रगंधर्वसेवितः

ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਲਿਪਤੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਅਲੌਕਿਕ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਅਚੰਭਿਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤੁਲ੍ਯ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।

Verse 32

स्तूयमानः समायातो देवगंधर्वचारणैः । योषितः पुण्यरूपाढ्या रूपशृंगारसंयुताः

ਦੇਵਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਸਤੁਤ ਹੋਂਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਨਾਲ ਹੀ ਪੁੰਨ-ਰੂਪ, ਸ਼ੁਭ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਰੂਪ, ਸ਼੍ਰਿੰਗਾਰ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸਨ।

Verse 33

सर्वाभरणशोभाढ्याः सर्वाः पूर्णमनोरथाः । ताभिः सह समक्षं मे पुरुषेण महात्मना

ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਛਟਾ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਉਹ ਸਭ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਪੂਰਨ ਮਨੋਰਥ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਪੁਰਖ ਖੜਾ ਸੀ।

Verse 34

चतुष्कं पूरितं रत्नैः सर्वशोभासमन्वितम् । तत्राहमासने पुण्ये स्थापिता ब्राह्मणैः किल

ਚਾਰ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ। ਉੱਥੇ, ਇਕ ਪੁੰਨ ਆਸਨ ਉੱਤੇ, ਮੈਨੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਬਿਠਾਇਆ।

Verse 35

वस्त्रालंकारभूषां मे ददुस्ते सर्व एव हि । वेदमंगलगीतैस्तु शास्त्रगीतैश्च पुण्यदैः

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਭੂਸ਼ਣ ਬਖ਼ਸ਼ੇ। ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਮੰਗਲ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਸਤੁਤਿਗੀਤ ਵੀ ਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।

Verse 36

अभिषिक्तास्मि तैः सर्वैरंतर्धानं पुनर्गताः । मामेवं परितः सर्वे पुनरूचुर्द्विजोत्तम

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਭਿਸੇਕ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਉਹ ਮੁੜ ਅੰਤਧਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਤਦ ਮੇਰੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਫਿਰ ਬੋਲੇ—ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ।

Verse 37

तव गेहं वयं सर्वे वसिष्यामः सदैव हि । शुचिर्भव सुकल्याणि भर्त्रा सार्द्धं सदैव हि

ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਹੀ ਵੱਸਾਂਗੇ। ਹੇ ਸੁਕਲਿਆਣੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੁ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਹੀ ਇਕੱਠੀ ਰਹੁ।

Verse 38

एवमुक्त्वा गताः सर्वे एवं दृष्टं मयैव हि । तया यत्कथितं वृत्तं समाकर्ण्य महामतिः

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਚਲੇ ਗਏ; ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਘਟਨਾ ਦੱਸੀ, ਉਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਮਤੀ…

Verse 39

पुनश्चिंतां प्रपन्नोऽसौ किमिदं देवनिर्मितम् । विचिन्तयित्वाथ तदा सोमशर्मा महामतिः

ਫਿਰ ਉਹ ਮੁੜ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ: “ਇਹ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਰਚਿਆ ਹੈ?” ਤਦ ਮਹਾਮਤੀ ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ…

Verse 40

ब्रह्मकर्मणि संयुक्तः साधर्म्यं धर्ममुत्तमम् । तस्माद्गर्भं महाभागा दधार व्रतशालिनी

ਬ੍ਰਾਹਮਣਿਕ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਤਮ ਧਰਮ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਸੁਰਤਾਲ ਨਾਲ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮਹਾਭਾਗਾ ਵ੍ਰਤਸ਼ਾਲਿਨੀ ਨੇ ਗਰਭ ਧਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਦਰ ਵਿੱਚ ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ।

Verse 41

तेन गर्भेण सा देवी अधिकं शुशुभे तदा । संदीप्तपुत्रसंयुक्त तेजोज्वालासमन्विता

ਉਸ ਗਰਭ ਨਾਲ ਉਹ ਦੇਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੋਰ ਵੀ ਅਧਿਕ ਚਮਕ ਉਠੀ; ਤੇਜਸਵੀ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਆਤਮਿਕ ਤੇਜ ਦੀ ਜ੍ਵਾਲਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ।

Verse 42

सा हि जज्ञे च तपसा तनयं देवसन्निभम् । अंतरिक्षे ततो नेदुर्देवदुंदुभयस्तदा

ਉਸ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਕ ਦੇਵ-ਸਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਤਦ ਉਸੀ ਵੇਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵ-ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਗੂੰਜ ਉਠੀਆਂ।

Verse 43

शंखान्दध्मुर्महादेवा गंधर्वा ललितं जगुः । अप्सरसस्तथा सर्वा ननृतुस्तास्तदा किल

ਤਦ ਮਹਾਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ੰਖ ਫੂਕੇ; ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ; ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਕੀਤਾ।

Verse 44

अथ ब्रह्मासुरैः सार्द्धं समायातो द्विजोत्तमः । चकार नाम तस्यैव सुव्रतेति समाहितः

ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਆ ਕੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ ਨੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਸੁਵ੍ਰਤਾ’ ਰੱਖਿਆ।

Verse 45

नाम कृत्वा ततो देवा जग्मुः सर्वे महौजसः । गतेषु तेषु देवेषु सोमशर्मासु तस्य च

ਨਾਮ ਰੱਖ ਕੇ ਫਿਰ ਉਹ ਸਭ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਦੇਵਤਾ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਦ ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਵੀ (ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ), ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥੀ ਵੀ।

Verse 46

जातकर्मादिकं कर्म चकार द्विजसत्तमः । जाते पुत्रे महाभागे सुव्रते देवनिर्मिते

ਜਦੋਂ ਮਹਾਭਾਗਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ—ਸੁਵ੍ਰਤੀ, ਦੇਵਾਂ ਵਾਂਗ ਘੜਿਆ ਹੋਇਆ—ਤਾਂ ਉਸ ਦਵਿਜ-ਸੱਤਮ ਨੇ ਜਾਤਕਰਮ ਆਦਿ ਜਨਮ-ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਧੀਬੱਧ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।

Verse 47

तस्य गेहे महालक्ष्मीर्धनधान्यसमाकुला । गजाश्वमहिषी गावः कांचनं रत्नमेव च

ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਵੱਸਦੀ ਸੀ; ਧਨ ਤੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਮਹਿਸਾਂ, ਗਾਂਵਾਂ, ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਤੇ ਰਤਨ ਵੀ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਚੁਰ ਸਨ।

Verse 48

यथा कुबेरभवनं शुशुभे धनसंचयैः । तत्सोमशर्मणो गेहं तथैव परिराजते

ਜਿਵੇਂ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਭਵਨ ਧਨ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਉਜਲਾ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

Verse 49

ध्यानपुण्यादिकं कर्म चका रद्विजसत्तमः । तीर्थयात्रां गतो विप्रो नानापुण्यसमाकुलः

ਉਸ ਦਵਿਜ-ਸੱਤਮ ਨੇ ਧਿਆਨ ਆਦਿ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ, ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।

Verse 50

अन्यानि यानि पुण्यानि दानानि द्विजसत्तमः । चकार तत्र मेधावी ज्ञानपुण्य समन्वितः

ਉੱਥੇ ਉਸ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਦਵਿਜ-ਸੱਤਮ ਨੇ ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਸਨ, ਸਭ ਕੀਤੇ—ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ।

Verse 51

एवं साधयते धर्मं पालयेच्च पुनःपुनः । पुत्रस्य जातकर्मादि कर्माणि द्विजसत्तमः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵਾਰੰਵਾਰ ਸਾਧੇ ਤੇ ਪਾਲੇ, ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਜਾਤਕਰਮ ਆਦਿ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰਾਵੇ।

Verse 52

विवाहं कारयामास हर्षेण महता किल । पुत्रस्य पुत्राः संजाताः सगुणा लक्षणान्विताः

ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਹर्ष ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ—ਗੁਣਵਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ।

Verse 53

सत्यधर्मतपोपेता दानधर्मरताः सदा । स तेषां पुण्यकर्माणि सोमशर्मा चकार ह

ਸੱਚ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਦਾਨ-ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਤ, ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਹ ਪੁੰਨਮਈ ਸੰਸਕਾਰ ਤੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।

Verse 54

पौत्राणां तु महाभागस्तेषां सुखेन मोदते । सर्वं सौख्यं च संभुज्य जरारोगविवर्जितः

ਉਹ ਮਹਾਭਾਗ ਆਪਣੇ ਪੌਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਸੁਖ ਭੋਗਦਿਆਂ ਵੀ ਉਹ ਬੁਢਾਪੇ ਅਤੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 55

पंचविंशाब्दिको यद्वत्तद्वत्कायं तु तस्य हि । सूर्यतेजः प्रतीकाशः सोमशर्मा महामतिः

ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪੱਚੀ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ, ਓਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਰੀਰ ਸੀ। ਮਹਾਮਤਿ ਮਹਾਤਮਾ ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਸੂਰਜ ਦੇ ਤੇਜ ਵਰਗੀ ਕਾਂਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ।

Verse 56

सा चापि शुशुभे देवी सुमना पुण्यमंगलैः । पुत्रपौत्रैर्महाभागा दानव्रतैश्च संयमैः

ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਸੁਮਨਾ ਵੀ ਪੁੰਨ-ਮੰਗਲ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕੀ; ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੌਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਦਾਨ, ਵਰਤ ਤੇ ਸੰਯਮ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਭਾਗ੍ਯਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।

Verse 57

अतिभाति विशालाक्षी पुण्यैः पतिव्रतादिभिः । तारुण्येन समायुक्ता यथा षोडशवार्षिकी

ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਉਹ ਨਾਰੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਆਦਿ ਪੁੰਨ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਅਤਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ; ਯੌਵਨ-ਰਸ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।

Verse 58

मोदमानौ महात्मानौ दंपती चारुमंगलौ । हर्षेण च समायुक्तौ पुण्यात्मानौ महोदयौ

ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਦੰਪਤੀ, ਸੁੰਦਰ ਮੰਗਲ-ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਆਨੰਦਿਤ ਹੋਏ; ਹर्ष ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਪੁੰਨ-ਆਤਮਾ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵੱਲ ਉੱਠੇ।

Verse 59

एवं तयोस्तु वृत्तांतं पुण्याचारसमन्वितम् । सुव्रतस्य प्रवक्ष्यामि व्रतचर्यां द्विजोत्तमाः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਧਰਮਾਚਾਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਕਥਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ‘ਸੁਵ੍ਰਤ’ ਨਾਮਕ ਵਰਤ ਦੀ ਵਰਤਚਰਿਆ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮੋ।

Verse 60

यथा तेन समाराध्य नारायणमनामयम्

ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਨਿਰਾਮਯ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰ ਕੇ…