Adhyaya 124

Verse 1

सूत उवाच । अंतर्द्धानं गते विष्णौ वेनो राजा महामतिः । क्व गतो देवदेवेश इति चिंतापरोऽभवत्

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਣੁ ਅੰਤਰਧਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਤਦ ਮਹਾਮਤੀ ਰਾਜਾ ਵੇਨ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ—‘ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਕਿੱਥੇ ਚਲੇ ਗਏ?’

Verse 2

हर्षेण महताविष्टश्चिंतयित्वा नृपोत्तमः । समाहूय नृपश्रेष्ठं तं पृथुं मधुराक्षरैः

ਵੱਡੇ ਹर्ष ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਉੱਤਮ ਨ੍ਰਿਪ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪૃਥੂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 3

तमुवाच महात्मानं हर्षेण महता तदा । त्वया पुत्रेण भूर्लोके तारितोस्मि सुपातकात्

ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਹರ್ಷ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: ‘ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਤੋਂ ਤਰ ਗਿਆ ਹਾਂ।’

Verse 4

नीत उज्ज्वलतां वत्स वंशो मे सांप्रतं पृथो । मया विनाशितो दोषैस्त्वया गुणैः प्रकाशितः

ਹੇ ਵਤਸ ਪૃਥੂ, ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਹੁਣ ਉੱਜਵਲਤਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਨਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 5

यजेहमश्वमेधेन दास्ये दानान्यनेकशः । विष्णुलोकं व्रजाम्यद्य सकायस्ते प्रसादतः

ਮੈਂ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਞ ਕਰਾਂਗਾ ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਾਰ ਪ੍ਰਚੁਰ ਦਾਨ ਦਿਆਂਗਾ। ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਣੁਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵਾਂਗਾ।

Verse 6

संभरस्व महाभाग संभारांस्त्वं नृपोत्तम । आमंत्रय महाभाग ब्राह्मणान्वेदपारगान्

ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪੋਤਮ! ਤੂੰ ਯਜ੍ਞ ਆਦਿ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸੰਭਾਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰ। ਹੇ ਭਾਗ੍ਯਵਾਨ! ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪਾਰੰਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ।

Verse 7

एवं पृथुः समादिष्टो वेनेनापि महात्मना । प्रत्युवाच महात्मा स वेनं पितरमादरात्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਵੇਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪૃਥੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵੇਨ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 8

कुरु राज्यं महाराज भुंक्ष्व भोगान्मनोनुगान् । दिव्यान्वा मानुषान्पुण्यान्यज्ञैर्यज जनार्दनम्

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਤੂੰ ਰਾਜ ਕਰ, ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭੋਗ ਭੋਗ—ਚਾਹੇ ਦਿਵ੍ਯ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮਾਨਵ, ਪਰ ਪੁਣ੍ਯਮਈ। ਯਜ੍ਞਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਨਾਰਦਨ (ਵਿਸ਼ਨੁ) ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।

Verse 9

एवमुक्त्वा प्रणम्यैव पितरं ज्ञानतत्परम् । धनुरादाय पृथ्वीशः सबाणं यत्नपूर्वकम्

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਪૃਥੂ ਨੇ ਯਤਨਪੂਰਵਕ ਤੀਰਾਂ ਸਮੇਤ ਧਨੁਸ਼ ਉਠਾਇਆ।

Verse 10

आदिदेश भटान्सर्वान्घोषध्वं भूतले मम । पापमेव न कर्तव्यं कर्मणा त्रिविधेन वै

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਭਟਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: “ਮੇਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰੋ—ਕਰਮ ਦੇ ਤਿੰਨੋਂ ਪ੍ਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਪ ਕਦੇ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।”

Verse 11

करिष्यंति च यत्पापं आज्ञां वेनस्य भूपतेः । उल्लंघ्य वध्यतां सो हि यास्यते नात्र संशयः

ਜੋ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਵੇਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ ਪਾਪ ਕਰੇ, ਹੇ ਭੂਪਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਹ ਉਸੇ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 12

दानमेव प्रदातव्यं यज्ञैश्चैव जनार्दनम् । यजध्वं मानवाः सर्वे तन्मनस्का विमत्सराः

ਦਾਨ ਹੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਨਾਰਦਨ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਦੀ ਭੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਮਨੁੱਖੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਮਨ ਜੋੜ ਕੇ, ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਕਰੋ।

Verse 13

एवं शिक्षां प्रदत्वासौ राज्यं भृत्येषु वेनजः । निःक्षिप्य च गतो विप्रास्तपसोर्थे तपोवनम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਵੇਨ ਦਾ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜ ਭ੍ਰਿਤਿਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਤਪੋਵਨ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 14

सर्वान्दोषान्परित्यज्य संयम्य विषयेन्द्रियान् । शतवर्षप्रमाणं वै निराहारो बभूव ह

ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਤਿਆਗ ਕੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵੱਲ ਦੌੜਦੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੌ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੱਕ ਨਿਰਾਹਾਰ ਰਹਿਆ।

Verse 15

तपसा तस्य वै तुष्टो ब्रह्मा पृथुमुवाच ह । तपस्तपसि कस्मात्त्वं तन्मे त्वं कारणं वद

ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪૃਥੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਤੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।”

Verse 16

पृथुरुवाच । वेन एष महाप्राज्ञः पिता मे कीर्तिवर्द्धनः । समाचरति यः पापमस्य राज्ये नराधमः

ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇਹ ਵੇਨ—ਮਹਾ-ਪ੍ਰਾਜ्ञ, ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਕੀਰਤੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ—ਤੱਥਾਪਿ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਰਾਧਮ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ।”

Verse 17

शिरश्छेत्ता भवत्वेष तस्य देवो जनार्दनः । अदृष्टैश्च महाचक्रैर्हरिः शास्ता भवेत्स्वयम्

ਜਨਾਰਦਨ ਦੇਵ ਪ੍ਰਭੂ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਮਹਾ-ਚਕ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਹਰੀ ਆਪ ਹੀ ਦੰਡ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਸਤਾ ਬਣੇ।

Verse 18

मनसा कर्मणा वाचा कर्तुं वांछति पातकम् । तेषां शिरांसि त्रुट्यंतु फलं पक्वं यथा द्रुमात्

ਜੋ ਮਨ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਬਚਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਟੁੱਟ ਜਾਣ, ਜਿਵੇਂ ਪੱਕਾ ਫਲ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਝੜ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 19

एतदेव वरं मन्ये त्वत्तः शृणु सुरेश्वर । प्रजानां दोषभावेन न लिप्यति पिता मम

ਇਹੀ ਵਰ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ: ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਦੋਸ਼-ਭਾਵ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਲਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Verse 20

तथा कुरुष्व देवेश वरं दातुं यदीच्छसि । ददस्व उत्तमं कामं चतुर्मुखनमोऽस्तु ते

ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਜੇ ਵਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰੋ। ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਇੱਛਿਤ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਬਖ਼ਸ਼ੋ। ਹੇ ਚਤੁਰਮੁਖ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

Verse 21

ब्रह्मोवाच । एवमस्तु महाभाग पिता ते पूततां गतः । विष्णुना शासितो वत्स पुत्रेणापि त्वया पृथो

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ। ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਵਤਸ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਦੰਡਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਤੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਪૃਥੁ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ।”

Verse 22

एवं पृथुं समुद्दिश्य वरं दत्वा गतो विभुः । पृथुरेव समायातो राज्यकर्मणि संस्थितः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪૃਥੁ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਸਰਵਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਪૃਥੁ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਅਤੇ ਰਾਜਧਰਮ ਦੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 23

वैन्यस्य राज्ये विप्रेन्द्राः पापं कश्चिन्न चाचरेत् । यस्तु चिंतयते पापं त्रिविधेनापि कर्मणा

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਵੈਨ੍ਯ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਜੋ ਕੋਈ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ—even ਮਨ, ਬਚਨ, ਕਰਮ—ਪਾਪ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਵੀ ਕਰੇ, ਉਹ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਭਾਗੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 24

शिरश्छेदो भवेत्तस्य यथाचक्रैर्निकृंतितः । तदाप्रभृति वै पापं नैव कोपि समाचरेत्

ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੱਖੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਪ ਨਾ ਕਰੇ।

Verse 25

इत्याज्ञा वर्तते तस्य वैन्यस्यापि महात्मनः । सर्वलोकाः समाचारैः परिवर्तंति नित्यशः

ਇਹੀ ਆਗਿਆ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਵੈਨ੍ਯ ਦੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਦਾਚਾਰ ਅਤੇ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੇ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਨਿੱਤ ਨਵਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 26

दानभोगैः प्रवर्तंते सर्वधर्मपरायणाः । सर्वसौख्यैः प्रवर्द्धंते प्रसादात्तस्य भूपतेः

ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਭਗਤ ਦਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮਿਕ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਫਲਦੇ-ਫੂਲਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਉਸ ਭੂਪਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਹਨ।

Verse 124

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने चतुर्विंशत्यधिक शततमोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵੇਨੋਪਾਖਿਆਨ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਇੱਕ ਸੌ ਚੌਵੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।