Adhyaya 122

Verse 1

विष्णुरुवाच । कुंजलो धर्मपक्षी स इत्युक्त्वा तान्सुतान्प्रति । विरराम महाप्राज्ञः किंचिन्नोवाच तान्प्रति

ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਕਿ “ਉਹ ਕੁੰਜਲ ਧਰਮ-ਪੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਹੈ,” ਉਹ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ्ञ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲਿਆ।

Verse 2

वटाधःस्थो द्विजश्रेष्ठस्तमुवाच महाशुकम् । को भवान्धर्मवक्ता हि पक्षिरूपेण वर्तते

ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਬੈਠੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ੁਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ—ਧਰਮ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ਕ—ਜੋ ਪੰਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈਂ?”

Verse 3

किं वा देवोऽथ गंधर्वः किं वा विद्याधरो भवान् । कस्य शापादिमां प्राप्तो योनिं कीरस्य पातकीम्

ਕੀ ਤੂੰ ਦੇਵਤਾ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਗੰਧਰਵ, ਜਾਂ ਵਿਦਿਆਧਰ? ਕਿਸ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕੀਰ (ਤੋਤੇ) ਦੀ ਇਸ ਪਾਪੀ ਯੋਨੀ ਵਿਚ ਆ ਪਿਆ ਹੈਂ?

Verse 4

कस्मात्ते ईदृशं ज्ञानं वर्ततेऽतीद्रियं शुक । सुपुण्यस्य तु कस्यापि कस्य वै तपसः फलम्

ਹੇ ਸ਼ੁਕ, ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਦਭੁਤ ਗਿਆਨ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ? ਇਹ ਕਿਸੇ ਮਹਾ-ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ?

Verse 5

किं वा च्छन्नेन रूपेण अनेनापि महामते । कस्त्वं सिद्धोऽसि देवो वा तन्मे कथय कारणम्

ਅਥਵਾ, ਹੇ ਮਹਾਮਤੇ, ਤੂੰ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਲੁਕਾਂਦਾ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ—ਸਿੱਧ ਹੈਂ ਜਾਂ ਦੇਵ? ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸ।

Verse 6

कुंजल उवाच । भोः सिद्ध त्वामहं जाने कुलं ते गोत्रमुत्तमम् । विद्यां तपःप्रभावं च यस्माद्भ्रमसि मेदिनीम्

ਕੁੰਜਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਸਿੱਧ ਪੁਰਖ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ—ਤੇਰਾ ਕੁਲ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਗੋਤ੍ਰ। ਤੇਰੀ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭ੍ਰਮਣ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।”

Verse 7

सर्वं विप्र प्रवक्ष्यामि स्वागतं तव सुव्रत । उपविश्यासने पुण्ये छायामाश्रयशीतलाम्

ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਕਹਾਂਗਾ। ਸੁਵ੍ਰਤ, ਤੇਰਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ। ਇਸ ਪੁੰਨ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਅਤੇ ਠੰਡੀ ਛਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈ।

Verse 8

अव्यक्तप्रभवो ब्रह्मा तस्माज्जज्ञे प्रजापतिः । ब्राह्मणस्तु गुणैर्युक्तो भृगुर्ब्रह्मसमो द्विजः

ਅਵ੍ਯਕਤ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਜਨਮਿਆ। ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭ੍ਰਿਗੁ—ਦ੍ਵਿਜ—ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮਾਨ ਸੀ।

Verse 9

भार्गवो नाम तस्यासीत्सर्वधर्मार्थतत्ववित् । तस्यान्वये भवान्विप्र च्यवनः ख्यातिमान्भुवि

ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਾਰਗਵ ਨਾਮ ਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਭ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚ੍ਯਵਨ ਹੈਂ।

Verse 10

नाहं देवो न गंधर्वो नाहं विद्याधरः पुनः । योहं विप्र प्रवक्ष्यामि तन्मे निगदतः शृणु

ਮੈਂ ਨਾ ਦੇਵਤਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਨਾ ਹੀ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ। ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ—ਜਦ ਮੈਂ ਬੋਲਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।

Verse 11

कश्यपस्य कुले जातः कश्चिद्ब्राह्मणसत्तमः । वेदवेदांगतत्त्वज्ञः सर्वकर्मप्रकाशकः

ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸੱਤਮ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਵੇਦ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਯਥਾਰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।

Verse 12

विद्याधरेति विख्यातः कुलशीलगुणैर्युतः । राजमानः श्रिया विप्र आचारैस्तपसा तदा

ਉਹ ‘ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਉੱਚੇ ਕੁਲ, ਸੁਚਰਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ-ਸੰਪੱਤਾ, ਸਦਾਚਾਰ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।

Verse 13

संबभूवुः सुतास्तस्य विद्याधरस्य ते त्रयः । वसुशर्मा नामशर्मा धर्मशर्मा च ते त्रयः

ਉਸ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਉਹ ਤਿੰਨੇ—ਵਸੁਸ਼ਰਮਾ, ਨਾਮਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਧਰਮਸ਼ਰਮਾ—ਇਹੀ ਤਿੰਨ ਸਨ।

Verse 14

तेषामहं धर्मशर्मा कनिष्ठो गुणवर्जितः । वसुशर्मा मम भ्राता वेदशास्त्रार्थकोविदः

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਧਰਮਸ਼ਰਮਾ ਹਾਂ—ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਵਸੁਸ਼ਰਮਾ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।

Verse 15

आचारेण सुसंपन्नो विद्यादिसुगुणैः पुनः । नामशर्मा महाप्राज्ञस्तद्वच्चासीद्गुणाधिकः

ਉਹ ਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਸੰਪੰਨ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਆਦਿ ਸੁਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭੀ ਭਰਪੂਰ। ਨਾਮਸ਼ਰਮਾ ਮਹਾ-ਪ੍ਰਾਜ্ঞ ਸੀ; ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਵੀ ਉਸੇ ਵਰਗਾ, ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਅਧਿਕ ਸੀ।

Verse 16

अहमेको महामूर्खः संजातः शृणु सत्तम । विद्यानामुत्तमं विप्र भावमर्थं शुभं कदा

ਹੇ ਸਤ੍ਤਮ! ਸੁਣੋ—ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਮਹਾ ਮੂਰਖ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਭਾਵ ਅਤੇ ਅਰਥ-ਸਾਰ ਮੈਨੂੰ ਕਦੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ?

Verse 17

न शृणोमि न वै यामि गुरुगेहमनुत्तमम् । ततस्तु जनको मे तु मामेवं परिचिंतयेत्

ਮੈਂ ਨਾ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਹੀ ਅਤਿਉੱਤਮ ਗੁਰੂ-ਗ੍ਰਿਹ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਤਦ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰੇਗਾ।

Verse 18

धर्मशर्मेति पुत्रस्य नामास्य तु निरर्थकम् । संजातः क्षितिमध्ये तु न विद्वान्मे गुणाकरः

‘ਧਰਮਸ਼ਰਮਨ’ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਨਾਮ ਨਿਰਰਥਕ ਹੀ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਨਮਿਆ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਨ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ, ਨ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ।

Verse 19

इति संचिंत्य धर्मात्मा मामुवाच सुदुःखितः । व्रज पुत्र गुरोर्गेहं विद्यार्थं परिसाधय

ਇਉਂ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤਿ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬੋਲੇ: “ਪੁੱਤਰ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹ ਨੂੰ ਜਾ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਲਈ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਯਥਾਵਿਧਿ ਸਾਧ।”

Verse 20

एवमाकर्ण्य तत्तस्य पितुर्वाक्यं मयाशुभम् । नाहं तात गमिष्यामि गुरोर्गेहं सुदुःखदम्

ਪਿਤਾ ਦੇ ਉਹ ਅਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਕਿਹਾ: “ਤਾਤ, ਮੈਂ ਗੁਰੂ-ਗ੍ਰਿਹ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਉਹ ਤਾਂ ਅਤਿ ਦੁਖਦਾਇਕ ਹੈ।”

Verse 21

यत्र वै ताडनं नित्यं भ्रूभंगादि च क्रोशनम् । अन्नं न दृश्यते तत्र कर्मणा शृणुसत्तम

ਜਿੱਥੇ ਨਿੱਤ ਮਾਰ-ਕੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਭੌਂਹਾਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਚੀਖ-ਪੁਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਅੰਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ—ਹੇ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੁਣ।

Verse 22

दिवारात्रौ न निद्रास्ति नास्ति सुखस्य साधनम् । तस्माद्दुःखमयं तात न यास्ये गुरुमंदिरम्

ਦਿਨ ਰਾਤ ਮੈਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਪਿਆਰੇ ਤਾਤ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।

Verse 23

विद्याकार्यं करिष्ये न क्रीडार्थमहमुत्सुकः । भोक्ष्ये स्वप्स्ये प्रसादात्ते करिष्ये क्रीडनं पितः

ਮੈਂ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਕਰਤੱਬ ਕਰਾਂਗਾ; ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਖੇਡ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਖਾਵਾਂਗਾ ਤੇ ਸੌਂਵਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਹੇ ਪਿਤਾ, ਮੈਂ ਖੇਡ ਵੀ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 24

डिंभैः सार्द्धं सुखेनापि दिवारात्रमतंद्रितः । मामुवाच स धर्मात्मा मूढं ज्ञात्वा सुदुःखितः

ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਵੀ ਉਹ ਦਿਨ ਰਾਤ ਬਿਨਾ ਥੱਕੇ ਰਿਹਾ। ਮੈਨੂੰ ਮੂੜ੍ਹ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਪੁਰਖ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬੋਲੇ।

Verse 25

विद्याधर उवाच । मा पुत्र साहसं कार्षीर्विद्यार्थमुद्यमं कुरु । विद्यया प्राप्यते सौख्यं यशः कीर्तिस्तथातुला

ਵਿਦਿਆਧਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਵਿਵੇਕ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰ। ਵਿਦਿਆ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰ। ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਤੁਲ ਯਸ਼ ਤੇ ਕੀਰਤੀ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 26

ज्ञानं स्वर्गश्च मोक्षश्च तस्माद्विद्यां प्रसाधय । पूर्वं सुदुःखमूला तु पश्चाद्विद्या सुखप्रदा

ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਸਾਧ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 27

तस्मात्साधय पुत्र त्वं विद्यां गुरुगृहं व्रज । पितुर्वाक्यमकुर्वाणो अहमेवं दिनदिने

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਵਿਦਿਆ ਸਾਧ; ਗੁਰੂ ਦੇ ਘਰ ਜਾ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾ ਮੰਨੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਉਂ ਹੀ ਦਿਨੋਂਦਿਨ ਦੁਖੀ ਰਹਾਂਗਾ।

Verse 28

यत्रयत्र स्थितो नित्यमर्थहानिं करोम्यहम् । उपहासः कृतो लोकैर्ममविप्र प्रकुत्सनम्

ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਸਦਾ ਧਨ ਦੀ ਹਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਲੋਕ ਮੇਰਾ ਉਪਹਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਤਿਰਸਕਾਰਦੇ ਹਨ।

Verse 29

मम लज्जा समुत्पन्ना जीवनाशकरी तदा । विद्यार्थमुद्यतो विप्र कं गुरुं प्रार्थयाम्यहम्

ਤਦ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਐਸੀ ਲਾਜ ਉੱਠੀ ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਹੀ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਿਦਿਆ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਮੈਂ ਕਿਸ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਾਂ?

Verse 30

इति चिंतापरो जातो दुःखशोकसमाकुलः । कथं विद्यामहं जाने कथं विंदाम्यहं गुणान्

ਇਉਂ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ: “ਮੈਂ ਸੱਚੀ ਵਿਦਿਆ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਾਂ, ਅਤੇ ਗੁਣ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ?”

Verse 31

कथं मे जायते स्वर्गः कथं मोक्षं व्रजाम्यहम् । इत्येवं चिंतयन्विप्र वार्द्धक्यमगमं पुनः

“ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਵਰਗ ਕਿਵੇਂ ਬਣੇ? ਮੈਂ ਮੋਖਸ਼ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ?”—ਇਉਂ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਫਿਰ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

Verse 32

देवतायतने दुःखी उपविष्टस्त्वहं कदा । मद्भाग्यैः प्रेरितः कश्चित्सिद्ध एकः समागतः

ਇਕ ਵਾਰ ਮੈਂ ਦੇਵ-ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ; ਮੇਰੇ ਸੁਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਇਕ ਸਿੱਧ ਮਹਾਤਮਾ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 33

निराश्रयो जिताहारः सदानंदस्तु निःस्पृहः । एकांतमास्थितो विप्र योगयुक्तो जितेंद्रियः

ਬਾਹਰੀ ਆਸਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਆਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਯਮੀ, ਸਦਾ ਅੰਤਰ-ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ—ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—ਏਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ, ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ।

Verse 34

परब्रह्मणि संलीनो ज्ञानध्यानसमाधिमान् । तमहं संश्रितो विप्र ज्ञानरूपं महामतिम्

ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਗਿਆਨ-ਧਿਆਨ-ਸਮਾਧੀ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ—ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—ਉਸ ਗਿਆਨ-ਸਰੂਪ ਮਹਾਮਤੀ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਮੈਂ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਹੈ।

Verse 35

अहं शुद्धेन भावेन भक्त्या नमितकंधरः । नमस्कृत्य महात्मानं पुरतस्तस्य संस्थितः

ਮੈਂ ਸ਼ੁੱਧ ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਗਰਦਨ ਨਿਵਾ ਕੇ; ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 36

दीनरूपो ह्यहं जातो मंदभाग्यस्तथा पुनः । तेनाहं पृच्छितो विप्र कस्माद्भवान्प्रशोचति

“ਮੈਂ ਦਿਨ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰਾ ਭਾਗ ਮੰਦ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ—ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋ?”

Verse 37

केनाभिप्रायभावेन दुःखमेव भुनक्ति वै । तेनेत्युक्तोस्मि विप्रेंद्र ज्ञानिना योगिना तदा

“ਕਿਹੜੀ ਨੀਅਤ ਤੇ ਅੰਦਰਲੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਕੇਵਲ ਦੁੱਖ ਹੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ?”—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਗਿਆਨੀ ਯੋਗੀ ਨੇ ਸੰਬੋਧਿਆ।

Verse 38

सुमूढेन मया तस्य पूर्ववृत्तांतमेव हि । तमेवं श्रावितं सर्वं सर्वज्ञत्वं कथं व्रजेत्

ਮੈਂ ਅਤਿ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਪਿਛਲੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਰਵਜ੍ਞਤਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ?

Verse 39

एतदर्थं महादुःखी भवान्मम गतिः सदा । स चोवाच महात्मा मे सर्वं ज्ञानस्य कारणम्

ਇਸ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਮਹਾਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਣ ਹੋ। ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਹਾ—ਗਿਆਨ ਦਾ ਮੂਲ ਕਾਰਣ ਅਤੇ ਆਧਾਰ।