Adhyaya 111

Verse 1

कुंजल उवाच । निर्गच्छमाने समराय वीरे नहुषे हि तस्मिन्सुरराज तुल्ये । सकौतुका मंगलगीतयुक्ताः स्त्रियस्तु सर्वाः परिजग्मुरत्र

ਕੁੰਜਲ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਦੇਵਰਾਜ-ਸਮਾਨ ਉਹ ਵੀਰ ਨਹੁਸ਼ ਯੁੱਧ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਤਸਾਹ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸਭ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਮੰਗਲ-ਗੀਤ ਗਾਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀਆਂ।

Verse 2

देवतानां वरा नार्यो रंभाद्यप्सरसस्तथा । किन्नर्यः कौतुकोत्सुक्यो जगुः स्वरेण सत्तम

ਹੇ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਉੱਤਮ ਨਾਰੀਆਂ—ਰੰਭਾ ਆਦਿ ਅਪਸਰਾਵਾਂ—ਅਤੇ ਕਿੰਨਰੀਆਂ ਵੀ ਕੌਤੁਹਲ ਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।

Verse 3

गंधर्वाणां तथा नार्यो रूपालंकारसंयुताः । कौतुकाय गतास्तत्र यत्र राजा स तिष्ठति

ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ ਵੀ, ਰੂਪ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਕੌਤੁਹਲ ਵਾਸਤੇ ਉੱਥੇ ਗਈਆਂ—ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਠਹਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

Verse 4

पुरं महोदयं नाम हुंडस्यापि दुरात्मनः । नंदनोपवनैर्दिव्यैः सर्वत्र समलंकृतम्

ਮਹੋਦਯ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਨਗਰ ਸੀ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਟ-ਚਿੱਤ ਹੁੰਡਾ ਦਾ ਵੀ ਸੀ; ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਨੰਦਨ ਵਰਗੀਆਂ ਦਿਵ੍ਯ ਉਪਵਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ।

Verse 5

सप्तकक्षान्वितैर्गेहैः कलशैरुपशोभितः । सपताकैर्महादंडैः शोभमानं पुरोत्तमम्

ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਗਰ ਸੱਤ ਕੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਨਾਲ, ਕਲਸ਼-ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਉੱਚੇ ਧਵਜ-ਦੰਡਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੋਭਾਇਮਾਨ ਸੀ।

Verse 6

कैलासशिखराकारैः सोन्नतैर्दिवमास्थितैः । सर्वश्रियान्वितैर्दिव्यैर्भ्राजमानं पुरोत्तमम्

ਉਹ ਪਰਮ ਨਗਰੀ ਅਤਿ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਸੀ—ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਵਰਗੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ, ਉੱਚੇ ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਜਾਪਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸ਼੍ਰੀ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ।

Verse 7

वनैश्चोपवनैर्दिव्यैस्तडागैः सागरोपमैः । जलपूर्णैः सुशोभैस्तु पद्मै रक्तोत्पलान्वितैः

ਉੱਥੇ ਵਣ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਉਪਵਣ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੇ ਤਲਾਬ—ਜਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ, ਕਮਲਾਂ ਅਤੇ ਲਾਲ ਉਤਪਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ।

Verse 8

प्राकारैश्च महारत्नैरट्टालकशतैरपि । परिखाभिः सुपूर्णाभिर्जलैः स्वच्छैः प्रशोभितम्

ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੀਆਂ ਪ੍ਰਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਸੈਂਕੜੇ ਉੱਚੇ ਅੱਟਾਲਕਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਖਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਨਾਰੇ ਤੱਕ ਭਰੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਜਲ ਨਾਲ ਅਤਿ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ।

Verse 9

अन्यैश्चैव महारत्नैर्गजाश्वैश्च विराजितम् । सुनारीभिः समाकीर्णं पुरुषैश्च महाप्रभैः

ਉਹ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਮਹਾਨ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਸੀ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ; ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

Verse 10

नानाप्रभावैर्दिव्यैश्च शोभमानं महोदयम् । राजश्रेष्ठो महावीरो नहुषो ददृशे पुरम्

ਅਨੇਕ ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਮਹਾਨ ਉਦਯ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਾਲਾ ਉਹ ਨਗਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਹਾਵੀਰ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨਗਰੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

Verse 11

पुरप्रांते वनं दिव्यं दिव्यवृक्षैरलंकृतम् । तद्विवेश महावीरो नंदनं हि यथाऽमरः

ਨਗਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਇਕ ਅਦਭੁਤ ਦਿਵ੍ਯ ਵਨ ਸੀ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਵੀਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਦੇਵ ਨੰਦਨ-ਉਦਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 12

रथेन सह धर्मात्मा तेन मातलिना सह । प्रविष्टः स तु राजेंद्रो वनमध्ये सरित्तटे

ਰਥ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਮਾਤਲੀ ਦੇ ਸੰਗ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਉਹ ਰਾਜੇੰਦਰ ਵਨ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਅੰਦਰਲੀ ਨਦੀ ਦੇ ਤਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 13

तत्र ता रूपसंयुक्ता दिव्या नार्यः समागताः । गंधर्वा गीततत्त्वज्ञा जगुर्गीतैर्नृपोत्तमम्

ਉੱਥੇ ਰੂਪ-ਲਾਵਣ੍ਯ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਦਿਵ੍ਯ ਨਾਰੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ—ਗੀਤ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ—ਉੱਤਮ ਨ੍ਰਿਪ ਲਈ ਮਧੁਰ ਰਾਗ ਗਾਉਣ ਲੱਗੇ।

Verse 14

सूताश्च मागधाः सर्वे तं स्तुवंति नृपोत्तमम् । राजानमायुपुत्रं तं भ्राजमानं यथा रविम्

ਸਾਰੇ ਸੂਤ ਅਤੇ ਮਾਗਧ ਉਸ ਨ੍ਰਿਪੋਤਮ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ—ਉਹ ਆਯੁਪੁਤਰ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।

Verse 15

शुश्राव गीतं मधुरं नहुषः किन्नरेरितम्

ਨਹੂਸ਼ ਨੇ ਕਿੰਨਰ ਵੱਲੋਂ ਗਾਇਆ ਹੋਇਆ ਮਧੁਰ ਗੀਤ ਸੁਣਿਆ।

Verse 111

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने एकादशाधिकशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵੇਨੋਪਾਖਿਆਨ, ਗੁਰੂ-ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਚ੍ਯਵਨ-ਚਰਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਨਹੁਸ਼-ਪ੍ਰਸੰਗ ਅੰਦਰ ਇਕ ਸੌ ਗਿਆਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।