Shloka 20
Kāṣṭhīla-Upākhyāna: Rākṣasī, Spear-Śakti, and Kāśī as Śakti-kṣetra
कौमारं या पतिं हन्ति सा कथं मां न हिंसति । मत्तो रूपाधिकं मत्वा परं पुरुषलंपटा ॥ २० ॥
kaumāraṃ yā patiṃ hanti sā kathaṃ māṃ na hiṃsati | matto rūpādhikaṃ matvā paraṃ puruṣalaṃpaṭā || 20 ||
ਜੋ ਕੁਆਰੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਵੇਗੀ? ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੁੰਦਰ ਸਮਝ ਕੇ, ਪਰਾਏ ਪੁਰਖ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਾਲੀ ਉਹ ਨਿਰਲੱਜ਼ਾ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕਰੇਗੀ।
A male character in the narrative (husband/lover figure expressing suspicion and fear)
Vrata: none
Primary Rasa: bhayanaka
Secondary Rasa: raudra
FAQs
It highlights the dharmic warning that uncontrolled desire and betrayal (parapuruṣa-lampaṭatā) lead to violence, fear, and the collapse of trust—showing how adharma destroys household harmony.
Indirectly, it contrasts worldly obsession and suspicion with the steadiness required for bhakti—devotion thrives on self-control and fidelity to dharma, whereas lust and deceit scatter the mind.
Primarily nīti and dharma instruction rather than a Vedanga technical lesson; the verse functions as ethical guidance on conduct (ācāra) and the social consequences of adharma.