Adhyaya 155: Śiva–Pārvatī Quarrel and Pārvatī’s Resolve for Austerity to Attain Gaurī-hood

Verse 1

*शर्व उवाच शरीरे मम तन्वङ्गि सिते भास्यसितद्युतिः भुजंगीवासिता शुद्धा संश्लिष्टा चन्दने तरौ //

ਸ਼ਰਵ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਸੁਕਮਲ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਗੌਰੀ! ਮੇਰੇ ਸ਼ਰੀਰ ਉੱਤੇ ਇਕ ਸ਼ੁੱਧ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਚਿੱਟੀ ਕਾਂਤੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ; ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਸੱਪਣੀ ਦੀ ਵਾਸ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਿਤ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਚੰਦਨ-ਲੇਪ ਵਾਂਗ ਚਿੱਪਕ ਕੇ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ।

Verse 2

चन्द्रातपेन संपृक्ता रुचिराम्बरया तथा रजनीवासिते पक्षे दृष्टिदोषं ददासि मे //

ਚੰਦਨੀ ਅਤੇ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਸਤਰ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਰਾਤ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈਂ।

Verse 3

इत्युक्ता गिरिजा तेन मुक्तकण्ठा पिनाकिना उवाच कोपरक्ताक्षी भ्रुकुटीकुटिलानना //

ਪਿਨਾਕ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਤਦ ਗਿਰਿਜਾ ਨੇ ਗਲਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਸਿਕੁੜੀ ਭੌਂਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਗੜੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।

Verse 4

*देव्युवाच स्वकृतेन जनः सर्वो जाड्येन परिभूयते अवश्यमर्थी प्राप्नोति खण्डनां जनमण्डले //

ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਦਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਅਟੱਲ ਲੋੜ ਕਰਕੇ ਮੰਗਤਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕ-ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਤੇ ਅਪਮਾਨ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 5

तपोभिर्दीर्घचरितैर् यच्च प्रार्थितवत्यहम् तस्या मे नियतस्त्वेष ह्य् अवमानः पदे पदे //

ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਸਾਧਨਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜੋ ਵਰ ਮੰਗਿਆ ਸੀ, ਉਸੇ ਲਈ ਮੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ—ਕਦਮ ਕਦਮ ਤੇ ਅਪਮਾਨ।

Verse 6

नैवास्मि कुटिला शर्व विषमा नैव धूर्जटे सविषयस्त्वं गतः ख्यातिं व्यक्तदोषाकराश्रयः //

ਹੇ ਸ਼ਰਵ, ਮੈਂ ਕਪਟੀ ਨਹੀਂ; ਹੇ ਧੂਰਜਟੇ, ਮੈਂ ਅਨਿਆਈ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਯ ਸਮੇਤ, ਪ੍ਰਗਟ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਖਾਣ ਦੇ ਆਸਰੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ।

Verse 7

नाहं पूष्णो ऽपि दशना नेत्रे चास्मि भगस्य हि आदित्यश्च विजानाति भगवान्द्वादशात्मकः //

ਮੈਂ ਨਾ ਤਾਂ ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਦੰਦ ਹਾਂ, ਨਾ ਹੀ ਭਗ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ। ਦ੍ਵਾਦਸ਼-ਸਰੂਪ ਭਗਵਾਨ ਆਦਿਤ੍ਯ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਤੱਬਾਂ ਨੂੰ ਯਥਾਰਥ ਜਾਣ ਕੇ ਵੰਡਦਾ ਹੈ।

Verse 8

मूर्ध्नि शूलं जनयसि स्वैर्दोषैर्मामधिक्षिपन् यस्त्वं मामाह कृष्णेति महाकालेति विश्रुतः //

ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੋਸ਼ਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਧਿਕਕਾਰ ਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਚੁਭਦੀ ਪੀੜ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ‘ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ’ ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ‘ਮਹਾਕਾਲ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈਂ।

Verse 9

यास्याम्यहं परित्यक्त्वा चात्मानं तपसा गिरिम् जीवन्त्या नास्ति मे कृत्यं धूर्तेन परिभूतया //

ਮੈਂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਕੇ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਠੱਗੀ ਤੇ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਸਹਿ ਕੇ, ਜੀਉਂਦੀ ਹੋਈ ਵੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੁਣ ਕੁਝ ਕਰਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ।

Verse 10

निशम्य तस्या वचनं कोपतीक्ष्णाक्षरं भवः उवाचाविष्टसंभ्रान्तिप्रणयोन्मिश्रया गिरा //

ਉਸ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਤਿੱਖੇ ਹੋਏ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਭਵ ਨੇ ਘਬਰਾਹਟ, ਵਿਹਲਤਾ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਰਹੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

Verse 11

*शर्व उवाच अनात्मज्ञासि गिरिजे नाहं निन्दापरस्तव त्वद्भक्तिबुद्ध्या कृतवांस् तवाहं नामसंश्रयम् //

ਸ਼ਰਵ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਗਿਰਿਜੇ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਅੰਤਰ-ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਕਤੀ-ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਸ਼ਰਨ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ।

Verse 12

विकल्पः स्वस्थचित्ते ऽपि गिरिजे नैव कल्पना यद्येवं कुपिता भीरु त्वं तवाहं न वै पुनः //

ਹੇ ਗਿਰਿਜੇ, ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਸੰਦੇਹ ਤੇ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਇਉਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੈਂ, ਹੇ ਭੀਰੂ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਨਾ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਹਾਂ ਨਾ ਤੂੰ ਮੇਰੀ।

Verse 13

नर्मवादी भविष्यामि जहि कोपं शुचिस्मिते शिरसा प्रणतश्चाहं रचितस्ते मयाञ्जलिः //

ਮੈਂ ਨਰਮ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਬੋਲਾਂਗਾ। ਹੇ ਸ਼ੁਚਿਸਮਿਤੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਛੱਡ ਦੇ। ਮੈਂ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅੰਜਲੀ ਜੋੜੀ ਹੈ।

Verse 14

स्नेहेनाप्यवमानेन निन्दितेनैति विक्रियाम् तस्मान्न जातु रुष्टस्य नर्मस्पृष्टो जनः किल //

ਸਨੇਹ ਵੀ ਜੇ ਅਪਮਾਨ ਤੇ ਨਿੰਦਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵਿਗਾੜ ਅਤੇ ਹਾਨੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਜਾਂ ਪਰਿਹਾਸੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਛੇੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ—ਇਉਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 15

अनेकैश्चाटुभिर्देवी देवेन प्रतिबोधिता कोपं तीव्रं न तत्याज सती मर्मणि घट्टिता //

ਦੇਵ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਮਝਾਇਆ, ਪਰ ਸਤੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤੀਖਾ ਕ੍ਰੋਧ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਮਰਮ ਉੱਤੇ ਚੋਟ ਲੱਗੀ ਸੀ।

Verse 16

अवष्टब्धम् अथास्फाल्य वासः शंकरपाणिना विपर्यस्तालका वेगाद् यातुमैच्छत शैलजा //

ਫਿਰ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਹੱਥ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਵਸਤ੍ਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਖਿੱਚਿਆ; ਅਤੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਬਿਖਰੀਆਂ ਲਟਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ੈਲਜਾ ਦੇਵੀ ਉੱਥੋਂ ਤੁਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।

Verse 17

तस्या व्रजन्त्याः कोपेन पुनराह पुरान्तकः सत्यं सर्वैरवयवैः सुतासि सदृशी पितुः //

ਉਹ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਚੱਲ ਪਈ ਤਾਂ ਪੁਰਾਂਤਕ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ— “ਸੱਚਮੁੱਚ, ਆਪਣੇ ਸਭ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਪਿਤਾ ਵਰਗੀ ਧੀ ਹੈਂ।”

Verse 18

हिमाचलस्य शृङ्गैस्तैर् मेघजालाकुलैर्नभः तथा दुरवगाह्येभ्यो हृदयेभ्यस्तवाशयः //

ਜਿਵੇਂ ਹਿਮਾਚਲ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਢੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਅਪਹੁੰਚ ਦਿਲਾਂ ਲਈ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਭਾਵ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।

Verse 19

काठिन्याङ्कस्त्वमस्मभ्यं वनेभ्यो बहुधा गता कुटिलत्वं च वर्त्मभ्यो दुःसेव्यत्वं हिमादपि संक्रान्तिं सर्वदैवेति तन्वङ्गि हिमशैलराट् //

ਹੇ ਤਨਵੰਗੀ! ਜੰਗਲਾਂ ਤੋਂ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਬਾਰੰਬਾਰ ਕਠਿਨਾਈ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿੱਤਾ; ਰਾਹਾਂ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਕਰਤਾ; ਅਤੇ ਹਿਮ ਤੋਂ ਵੀ ਅਸਹਿਣ ਤੇ ਅਪਹੁੰਚ ਹੋਣ ਦੀ ਦੁਸ਼ਵਾਰੀ। ਇਸ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵੇਲੇ ਹਿਮਸ਼ੈਲਰਾਜ ਹਿਮਵਾਨ ਐਸੀਆਂ ਪਰਖਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 20

इत्युक्ता सा पुनः प्राह गिरिशं शैलजा तदा कोपकम्पितमूर्धा च प्रस्फुरद्दशनच्छदा //

ਇਉਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਸ਼ੈਲਜਾ ਨੇ ਤਦ ਗਿਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਖਿਆ; ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮੱਥਾ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦੰਦ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇ ਹੋਠ ਫੜਕ ਰਹੇ ਸਨ।

Verse 21

*उमोवाच मा सर्वान्दोषदानेन निन्दान्यान्गुणिनो जनान् तवापि दुष्टसंपर्कात् संक्रान्तं सर्वमेव हि //

ਉਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ— “ਸਭ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾ ਕੇ ਹੋਰ ਗੁਣੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਾ ਕਰ। ਕਿਉਂਕਿ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਉਹ ਮੈਲ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।”

Verse 22

व्यालेभ्यो ऽनेकजिह्वत्वं भस्मना स्नेहबन्धनम् हृत्कालुष्यं शशाङ्कात्तु दुर्बोधित्वं वृषादपि //

ਸੱਪਾਂ ਤੋਂ ਅਨੇਕ ਜੀਭਾਂ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਭਸਮ ਤੋਂ ਸਨੇਹ (ਆਸਕਤੀ) ਦਾ ਬੰਧਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾ ਤੋਂ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਤੋਂ ਵੀ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਦੁર્બੋਧਤਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 23

तथा बहु किमुक्तेन अलं वाचा श्रमेण ते श्मशानवासान् निर्भीस् त्वं नग्नत्वान्न तव त्रपा निर्घृणत्वं कपालित्वाद् दया ते विगता चिरम् //

ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਕੀ? ਬਸ—ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮੇਰੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਸ਼੍ਰਮ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਨਿਡਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਨਗਨਤਾ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਲਾਜ ਨਹੀਂ। ਕਪਾਲ-ਮਾਰਗ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਨਿਰਦਈ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ—ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਚਿਰੋਂ ਹੀ ਲੁਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

Verse 24

*सूत उवाच इत्युक्त्वा मन्दिरात्तस्मान् निर्जगाम हिमाद्रिजा //

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਹਿਮਾਦ੍ਰਿਜਾ (ਪਾਰਵਤੀ) ਉਸ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲੀ ਗਈ।

Verse 25

तस्यां व्रजन्त्यां देवेशगणैः किलकिलो ध्वनिः क्व मातर्गच्छसि त्यक्त्वा रुदन्तो धाविताः पुनः //

ਉਹ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਦੇਵੇਸ਼-ਗਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲਾਹਲ ਉੱਠਿਆ—“ਮਾਤਾ! ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੀ ਹੋ?”—ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਮੁੜ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜੇ।

Verse 26

विष्टभ्य चरणौ देव्या वीरको बाष्पगद्गदम् प्रोवाच मातः किंत्वेतत् क्व यासि कुपितान्तरा //

ਦੇਵੀ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਕੇ ਵੀਰਕ—ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਗਲਾ ਭਰ ਆਇਆ—ਬੋਲਿਆ: “ਮਾਤਾ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਅੰਦਰ ਕ੍ਰੋਧ ਲੈ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ?”

Verse 27

अहं त्वामनुयास्यामि व्रजन्तीं स्नेहवर्जिताम् नो चेत्पतिष्ये शिखरात् तपोनिष्ठे त्वयोज्झितः //

ਤੂੰ ਸਨੇਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਜਾਵੇਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਵਾਂਗਾ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਹੇ ਤਪੋਨਿਸ਼ਠੇ, ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਵਾਂਗਾ।

Verse 28

उन्नाम्य वदनं देवी दक्षिणेन तु पाणिना उवाच वीरकं माता शोकं पुत्रक मा कृथाः //

ਦੇਵੀ-ਸਰੂਪ ਮਾਤਾ ਨੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਮੂੰਹ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵੀਰਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—“ਪੁੱਤਰ, ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ।”

Verse 29

शैलाग्रात्पतितुं नैव न चागन्तुं मया सह युक्तं ते पुत्र वक्ष्यामि येन कार्येण तच्छृणु //

“ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰਨੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਉਣਾ ਵੀ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੈ ਮੈਂ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ—ਉਹ ਸੁਣ।”

Verse 30

कृष्णेत्युक्त्वा हरेणाहं निन्दिता चाप्यनिन्दिता सार्हं तपः करिष्यामि येन गौरीत्वमाप्नुयाम् //

ਹਰੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ “ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ” ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਨਿੰਦਿਤ ਵੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਨਿੰਦਯ ਵੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਵਿਧੀਸਹਿਤ ਤਪ ਕਰਾਂਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੌਰੀਤਵ—ਸ਼ੁਭ ਸ਼ੁੱਧ ਚਿੱਟਾ ਤੇਜ—ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ।

Verse 31

एष स्त्रीलम्पटो देवो यातायां मय्यनन्तरम् द्वाररक्षा त्वया कार्या नित्यं रन्ध्रान्ववेक्षिणा //

“ਇਹ ਦੇਵ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵੱਲ ਲੰਪਟ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੈਨੂੰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਹੈ—ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੌਕਸ ਰਹਿ ਕੇ ਹਰ ਸੁਰਾਖ ਤੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਤੱਕਦਿਆਂ।”

Verse 32

यथा न काचित् प्रविशेद् योषिदत्र हरान्तिकम् दृष्ट्वा परांस्त्रियं चात्र वदेथा मम पुत्रक //

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਰਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੋਈ ਇਸਤਰੀ ਨਾ ਆਵੇ। ਅਤੇ ਜੇ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੇਖੀਂ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਕਹੀਂ—“ਇਹ ਮੇਰੀ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ!”

Verse 33

शीघ्रम् एव करिष्यामि यथायुक्तम् अनन्तरम् एवमस्त्विति देवीं स वीरकः प्राह सांप्रतम् //

“ਜਿਵੇਂ ਯੋਗ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਹ ਕੰਮ ਤੁਰੰਤ, ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਕਰਾਂਗਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀਰਕ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ—“ਏਵਮਸਤੁ।”

Verse 34

मातुराज्ञामृताह्लादप्लाविताङ्गो गतज्वरः जगाम कक्षां संद्रष्टुं प्रणिपत्य च मातरम् //

ਮਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਮਾਨ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਅੰਗ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਵੀ ਉਤਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।