
आरम्भमङ्गलम् (Ārambhamaṅgalam)
Invocatory Introduction
ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਾਚਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਾਇਣ, ਵਾਣੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਵੇਦਵਿਆਸ ਨੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ੍ਰੋਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਨਿਰਵਿਘਨ ਪੂਰਨਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Verse 1
यद्योगिभिर्भवभयार्तिविनाशयोग्यम् आसाद्य वन्दितमतीव विवक्तचित्तैः । तद्वः पुनातु हरिपादसरोजयुग्मम् अविर्भवत्क्रमविलङ्घितभूर्भुवः स्वः ॥
ਹਰੀ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਉਹ ਜੋੜੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ—ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਹਿਰੀ ਸਮਾਧੀ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕ ਵਾਲੇ ਯੋਗੀ ਸੰਸਾਰ-ਭਯ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੰਨ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਤੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਜੋ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਗ-ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਭੂಃ, ਭੁਵಃ ਅਤੇ ਸ੍ਵಃ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Verse 2
पायात् स वः सकलकल्मषभेददक्षः क्षीरोदकुक्षिफणिभोगनिविष्टमूर्तिः । श्वासावधूतसलिलोत्कणिकाकरालः सिन्धुः प्रनृत्यमिव यस्य करोति सङ्गात् ॥
ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ—ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਹੈ, ਜੋ ਖੀਰ-ਸਾਗਰ ਦੇ ਗਰਭ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਦੀ ਸ਼ਯਿਆ ਉੱਤੇ ਸ਼ਯਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਹ ਨਾਲ ਉੱਡਦੀਆਂ ਜਲ-ਬੂੰਦਾਂ ਕਰਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਮਾਨੋ ਨੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
Verse 3
नारायणं समस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् । देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत् ॥
ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਨਰੋਤਮ ਨਰ ਨੂੰ ਵੀ; ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ‘ਜਯ’ ਉਚਾਰ ਕੇ ਪਾਠ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Rather than posing a narrative question, this adhyāya establishes the ethical and soteriological premise: Purāṇic discourse is framed as a purifier of kalmaṣa (moral impurity) and a support for yogic clarity that overcomes bhava-bhaya (existential fear).
It does not yet enter Manvantara chronology; it prepares the reader for later analytical sections by sanctifying the text and grounding authority in the Nārāyaṇa–Vyāsa transmission line.
Direct Devi Māhātmya content is not present here; the only Shākta-adjacent element is the conventional invocation of Devī Sarasvatī as the presiding deity of speech and learning, authorizing the forthcoming discourse.