Shloka 18

युधिष्ठिरस्य अर्जुनप्रेषण-युक्तिवर्णनम् | Yudhiṣṭhira’s Rationale for Sending Arjuna and Request to Dhaumya

Devanagari script

ततो गच्छेत्‌ सुवर्णाख्यं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्‌

Transliteration

tato gacchet suvarṇākhyam triṣu lokeṣu viśrutam | tadanantaraṃ tribhuvanavikhyātaṃ suvarṇatīrthakī yātrāṃ karet | tatra pūrvakāle bhagavān viṣṇur rudradevasya prasannatāyai tasya ārādhanāṃ cakāra ca, tataś ca anekān devadurlabhān uttamān varān prāptavān |

Translation

ਫਿਰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ‘ਸੁਵਰਣ’ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅਨੇਕ ਉੱਤਮ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਰਲਭ ਹਨ।

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
• Form: Avyaya

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Karta
• Type: Verb
• Root: गम्
• Form: Vidhi-lin (optative), parasmaipada, 3rd person, singular

• सुवर्णाख्यम्: named ‘Suvarṇa’
• सुवर्णाख्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सुवर्णाख्य (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter, accusative, singular

• त्रिषु: in the three
• त्रिषु: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: त्रि
• Form: Masculine/Neuter, locative, plural

• लोकेषु: worlds
• लोकेषु: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: लोक
• Form: Masculine, locative, plural

• विश्रुतम्: renowned, famous
• विश्रुतम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: विश्रुत (वि-श्रु धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
• Form: Neuter, accusative, singular

Speaker

घुलस्त्य उवाच

Characters & Entities

• Suvarṇa (tīrtha/place)
• Suvarṇa-tīrtha
• Viṣṇu
• Rudra (Śiva)