Shloka 9
Sanatsujāta-Āhvāna (Summoning Sanatsujāta) — Vidura’s Invocation and Dhṛtarāṣṭra’s Doubt
कर्मोदये कर्मफलानुरागा- स्तत्रानुयान्ति न तरन्ति मृत्युम् । सदर्थयोगानवगमात् समन्तात् प्रवर्तते भोगयोगेन देही,प्रारब्ध कर्मका उदय होनेपर कर्मके फलमें आसक्ति रखनेवाले लोग (देहत्यागके पश्चात) परलोकका अनुगमन करते हैं; इसीलिये वे मृत्युकी पार नहीं कर पाते। देहाभिमानी जीव परमात्मसाक्षात्कारके उपायको न जाननेसे विषयोंके उपभोगके कारण सब ओर (नाना प्रकारकी योनियोंमें) भटकता रहता है
karmodaye karmaphalānurāgās tatrānuyānti na taranti mṛtyum | sadarthayogān avagamāt samantāt pravartate bhogayogena dehī ||
ਸਨਤਸੁਜਾਤ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਰਬਧ ਕਰਮ ਉਭਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਕਰਮ-ਫਲ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਹ ਛੱਡ ਕੇ ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਗਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਲੰਘ ਸਕਦੇ। ਪਰਮ ਹਿਤ ਦੇ ਯੋਗ—ਆਤਮ-ਸਾਕਸ਼ਾਤਕਾਰ ਦੇ ਉਪਾਅ—ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਨ ਕਰਕੇ, ਦੇਹ-ਅਭਿਮਾਨ ਨਾਲ ਬੱਝਿਆ ਜੀਵ ਵਿਸ਼ਯ-ਭੋਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭਟਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
Attachment to the fruits of karma keeps a person within the cycle of death; only understanding and practicing the discipline aimed at the highest good (Self-realization) enables one to transcend mortality.
In Sanatsujāta’s instruction (to Dhṛtarāṣṭra in this section), he explains why beings continue to wander after death: they are driven by matured karma and by craving for results and pleasures, lacking knowledge of the liberating path.