Shloka 61
हंस–साध्यसंवादः, वाक्-निग्रहः, महाकुल-लक्षणम्, शान्ति-उपायः
Hamsa–Sādhya Dialogue; Restraint of Speech; Marks of Noble Lineage; Means to Peace
संसारमें अग्नि एक महान् तेज है, वह काठमें छिपी रहती है; किंतु जबतक दूसरे लोग उसे प्रज्वलित न कर दें, तबतक वह उस काठको नहीं जलाती ।। स एव खलूु दारुभ्यो यदा निर्मथ्य दीप्यते | तद् दारु च वन चान्यन्निर्दहत्याशु तेजसा,वही अग्नि यदि काष्ठसे मथकर उद्दीप्त कर दी जाती है तो वह अपने तेजसे उस काठको, जंगलको तथा दूसरी वस्तुओंको भी जल्दी ही जला डालती है
sa eva khalu dārubhyo yadā nirmathya dīpyate | tad dāru ca vana cānyan nirdahaty āśu tejasā ||
ਅੱਗ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਹੈ; ਉਹ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਹੋਰ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਹ ਉਸੇ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਾੜਦੀ। ਪਰ ਉਹੀ ਅੱਗ ਜਦ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਮਥ ਕੇ ਭੜਕਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਉਸ ਲੱਕੜ ਨੂੰ, ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਾੜ ਸੁੱਟਦੀ ਹੈ।
विदुर उवाच