Shloka 43
उद्योगपर्व (अध्याय १२९) — केशवस्य वैभवप्रदर्शनम् / Krishna’s Theophanic Display in the Kuru Assembly
Devanagari script
प्राग्ज्योतिषगतं शौरिं नरक: सह दानवै: । ग्रहीतुं नाशकत तत्र त॑ त्वं प्रार्थथसे बलात्,पहलेकी बात है, प्राग्ज्योतिषपुरमें गये हुए श्रीकृष्णको दानवोंसहित नरकासुरने भी वहाँ बन्दी बनानेकी चेष्टा की; परंतु वह भी वहाँ सफल न हो सका। उन्हींको तुम बलपूर्वक अपने वशमें करना चाहते हो
Transliteration
prāgjyotiṣagataṃ śauriṃ narakaḥ saha dānavaiḥ | grahītuṃ nāśakat tatra taṃ tvaṃ prārthayase balāt ||
Translation
ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ਪੁਰ ਗਏ ਹੋਏ ਸ਼ੌਰੀ (ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨੂੰ ਨਰਕਾਸੁਰ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਸਮੇਤ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਕਾਮਯਾਬ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਅਤੇ ਤੂੰ ਉਸੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ!
Word by Word
प्राग्ज्योतिषगतंgone to Pragjyotiṣa
प्राग्ज्योतिषगतं:
Karma
TypeAdjective
Rootप्राग्ज्योतिष-गत
FormMasculine, Accusative, Singular
शौरिंŚauri (Kṛṣṇa)
शौरिं:
Karma
TypeNoun
Rootशौरि
FormMasculine, Accusative, Singular
नरकःNaraka (Narakāsura)
नरकः:
Karta
TypeNoun
Rootनरक
FormMasculine, Nominative, Singular
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
दानवैःwith the Dānavas (demons)
दानवैः:
Karana
TypeNoun
Rootदानव
FormMasculine, Instrumental, Plural
ग्रहीतुम्to seize/capture
ग्रहीतुम्:
Karma
TypeVerb
Rootग्रह्
FormInfinitive (tumun)
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अशकत्was able
अशकत्:
TypeVerb
Rootशक्
FormAorist (Luṅ), 3, Singular, Parasmaipada
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
तंhim
तं:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
त्वंyou
त्वं:
Karta
TypePronoun
Rootत्वद्
FormNominative, Singular
प्रार्थथसेyou desire/seek
प्रार्थथसे:
TypeVerb
Rootप्र-अर्थ्
FormPresent, 2, Singular, Ātmanepada
बलात्by force
बलात्:
Karana
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Ablative, Singular
Speaker
विदुर उवाच
Characters & Entities
V
ViduraŚ
Śauri (Śrī Kṛṣṇa)N
Naraka (Narakāsura)D
DānavasP
PrāgjyotiṣaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes