Shloka 6
उद्योगपर्व — गान्धारी-उपदेशः
Udyoga Parva — Gandhārī’s Counsel to Duryodhana
Devanagari script
अक्षद्यूतं महाप्राज्ञ सतां मतिविनाशनम् | असतां तत्र जायन्ते भेदाक्ष॒ व्यसनानि च
Translation
ਮਹਾਮਤੀ! ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਜੂਆ ਤਾਂ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੇ ਦੁਰਜਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਪੈਣ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਭਾਰੀ ਫੂਟ-ਕਲੇਸ਼ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਬਿਪਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
Word by Word
अक्षद्यूतम्dice-game, gambling
अक्षद्यूतम्:
Karta
TypeNoun
Rootअक्षद्यूत
FormNeuter, Nominative, Singular
महाप्राज्ञO very wise one
महाप्राज्ञ:
TypeNoun
Rootमहाप्राज्ञ
FormMasculine, Vocative, Singular
सताम्of the good/virtuous
सताम्:
TypeNoun
Rootसत्
FormMasculine, Genitive, Plural
मतिविनाशनम्destroyer of understanding
मतिविनाशनम्:
TypeAdjective
Rootमतिविनाशन
FormNeuter, Nominative, Singular
असताम्of the wicked
असताम्:
TypeNoun
Rootअसत्
FormMasculine, Genitive, Plural
तत्रthere, in that (game)
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
जायन्तेarise, are born
जायन्ते:
TypeVerb
Rootजन्
FormPresent, Third, Plural, Atmanepada
भेदाःdivisions, dissensions
भेदाः:
Karta
TypeNoun
Rootभेद
FormMasculine, Nominative, Plural
व्यसनानिcalamities, misfortunes
व्यसनानि:
Karta
TypeNoun
Rootव्यसन
FormNeuter, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes