Shloka 27
राष्ट्रगुप्ति-संग्रहः
Protection of the Realm and Principles of Revenue & Local Administration
इयमापत्समुत्पन्ना परचक्रभयं महत् | अपि चान्ताय कल्पन्ते वेणोरिव फलागमा:
iyam āpatsamutpannā paracakrabhayaṁ mahat | api cāntāya kalpante veṇor iva phalāgamāḥ ||
ਇਹ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਉੱਠਿਆ ਪਰਚਕ੍ਰ (ਵੈਰੀ ਫੌਜ) ਦਾ ਮਹਾਂ ਡਰ ਹੈ; ਪਰ ਐਸੀਆਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭਲਾਈ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਬਾਂਸ ਨੂੰ ਫਲ ਆਉਣਾ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even severe dangers that arise during a crisis—such as fear of an enemy force—may ultimately lead to a decisive resolution; adversity can become the means by which an ‘end’ (closure or final outcome) is reached.
In Shanti Parva, Bhishma instructs on dharma and statecraft. Here he comments on a situation of emergency and external threat, using the image of bamboo fruiting to suggest that ominous developments can culminate in a final, determining outcome.