Shloka 31
दुर्ग-निवेश-राजधर्मः | Fortified Capital and the King’s Residential Polity
Rājadharma
Devanagari script
तेषु सत्कारमानाभ्यां संविभागांश्व कारयेत् । परराष्ट्राटवीस्थेषु यथा स्वविषये तथा
Translation
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਯਥੋਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੇ ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਪਰਾਏ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Word by Word
तेषुamong/with regard to them
तेषु:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine/neuter, locative, plural
सत्कारhonour, respectful reception
सत्कार:
Karma
TypeNoun
Rootसत्कार
Formmasculine, accusative, singular
मानाभ्याम्with respect and esteem
मानाभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootमान
Formmasculine, instrumental, dual
संविभागान्distributions, allotments (of necessities)
संविभागान्:
Karma
TypeNoun
Rootसंविभाग
Formmasculine, accusative, plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कारयेत्should cause to be done / should arrange (to give)
कारयेत्:
TypeVerb
Rootकृ (कारयति—णिच्)
Formoptative (vidhiling), third, singular, parasmaipada, true
परin another (foreign)
पर:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootपर
Formneuter, locative, singular
राष्ट्रin a kingdom/state
राष्ट्र:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराष्ट्र
Formneuter, locative, singular
अटवीin a forest
अटवी:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअटवी
Formfeminine, locative, singular
स्थेषुin those who are staying/dwelling
स्थेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootस्था (स्थ—कृदन्त: स्थ)
Formmasculine/neuter, locative, plural
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
स्वin one’s own
स्व:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootस्व
Formneuter, locative, singular
विषयेin (one’s) domain/territory
विषये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविषय
Formmasculine, locative, singular
तथाso, in the same way
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes