Shloka 29
Mantri-Parīkṣā — Testing Ministers, Securing Counsel, and Ethical Criteria for Advisers (अध्याय ८४)
केवलात् पुनरादानात् कर्मणो नोपपद्यते । परामर्शो विशेषाणामश्रुतस्येह दुर्मते:
kevalāt punarādānāt karmaṇo nopapadyate | parāmarśo viśeṣāṇām aśrutasyeha durmateḥ ||
ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਵਿਗੜੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਚਾਰ-ਵਿਵੇਕ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸਲਾਹ ਵੀ ਯੁਕਤਿਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Authority or responsibility alone does not ensure right outcomes; sound governance requires trained understanding (śāstra-śravaṇa) and clear judgment, especially in specialized matters.
In the Shanti Parva’s instruction on statecraft and dharma, Bhishma warns that an uneducated, ill-judging person cannot succeed merely by taking up ministerial work, and his advice on complex issues will be unreliable.