Shloka 8
राज्ञो वृत्त-गुण-संग्रहः (Conduct and the Thirty-Six Virtues of a King) / The King’s Code of Conduct
अर्नीर्षर्गुप्तदार: स्याच्चोक्ष: स्थादघृणी नृप: । स्त्रिय: सेवेत नात्यर्थ मृष्ट भुज्जीत नाहितम्
anīrṣyā-rakṣa-gupta-dāraḥ syāc chokṣaḥ sthād aghṛṇī nṛpaḥ | striyaḥ seveta nātyarthaṃ mṛṣṭaṃ bhuñjīta nāhitam ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਰਾਜਾ ਆਚਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਰਹੇ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੈਰ-ਭਾਵ ਨਾ ਰੱਖੇ। ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਲੀਨ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਸੁਆਦਿਸ਼ਟ, ਪਰ ਅਹਿਤਕਰ ਨਾ ਹੋਵੇ—ਐਸਾ ਭੋਜਨ ਕਰੇ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches rājadharma grounded in inner discipline: a ruler should be free from jealousy, protect marital integrity, maintain purity without hatred, practice moderation in sensual pleasures, and choose wholesome, non-harmful food—so that personal restraint supports just rule.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on the duties and conduct of a king. This verse is part of practical ethical guidance, listing personal disciplines that sustain a ruler’s moral authority and stability of the realm.