Shloka 4
राजा-दैवतत्वम् — The King as a Stabilizing ‘Daivata’ (Divine Function) in Social Order
इन्द्रमेव प्रवृणुते यद्राजानमिति श्रुति: । यथैवेन्द्रस्तथा राजा सम्पूज्यो भूतिमिच्छता
indram eva pravṛṇute yad rājānam iti śrutiḥ | yathaivendraḥ tathā rājā sampūjyo bhūtim icchatā ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ: ‘ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਜਾ ਰਾਜੇ ਦਾ ਵਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਉਹ ਮਾਨੋ ਇੰਦਰ ਦਾ ਹੀ ਵਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।’ ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਲੋਕ-ਹਿਤ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਾਜੇ ਦਾ ਆਦਰ-ਪੂਜਨ ਕਰੇ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Legitimate kingship is to be regarded as divinely representative: choosing a king is likened to choosing Indra, so those who seek prosperity and the common good should honor the king as a pillar of dharma and social order.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma teaches Yudhiṣṭhira about the sanctity and social necessity of kingship, citing śruti to justify reverence toward the king for the sake of public welfare.