Shloka 19
Cāturāśramya-dharma—Marks of the Four Āśramas (चातुराश्रम्यधर्मः)
पितृयज्ञास्तथा कृपा: प्रपाश्ष शयनानि च । दानानि च यथाकाल द्विजेभ्यो विसृजेत् सदा
pitṛyajñās tathā kṛpāḥ prapāś śayanāni ca | dānāni ca yathākālaṃ dvijebhyo visṛjet sadā ||
ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪਿਤ੍ਰ-ਯਜ्ञ (ਸ਼ਰਾਧ-ਤਰਪਣ) ਕਰਨਾ, ਦਇਆ ਧਾਰਨ ਕਰਨੀ, ਲੋਕ-ਹਿਤ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵ੍ਯਵਸਥਾ ਕਰਨੀ, ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਤੇ ਸ਼ਯਨ ਦੀ ਥਾਂ ਬਣਾਉਣੀ, ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦਵਿਜਾਂ (ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ) ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਕਰਤੱਵ ਸਦਾ ਨਿਭਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
इन्द्र उवाच
Educational Q&A
Dharma is expressed through sustained, timely beneficence: honoring ancestors (pitṛyajña/śrāddha), practicing compassion, creating public utilities like water-stations and lodging, and giving appropriate gifts—especially to dvijas—at the right time.
In the Śānti Parva’s instruction on righteous conduct, Indra speaks as a moral authority, enumerating concrete duties and charitable works that uphold social order and generate lasting merit.