Shloka 11
मौन रहनेसे ज्ञानरूपी फलकी प्राप्ति होती है, दान देनेसे महान् यशकी वृद्धि होती है। सत्य बोलनेसे वाणीकी पटुता और परलोकमें प्रतिष्ठा प्राप्त होती है ।।
maunena jñānaphalaprāptir bhavati, dānena mahad-yaśo vardhate | satyavacanena vāg-vaiduṣyaṁ paraloke ca pratiṣṭhā prāpyate || bhūpradānena ca gatiṁ labhaty āśrama-sammitām | nyāyyasyārthasya samprāptiṁ kṛtvā phalam upāśnute ||
ਮੌਨ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਗਿਆਨ-ਰੂਪ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਬਾਣੀ ਦੀ ਪਟੁਤਾ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭੂਮੀ-ਦਾਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਆਸ਼੍ਰਮ-ਧਰਮ ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਰਗੀ ਉੱਤਮ ਗਤੀ ਪਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਨਿਆਂਯੁਕਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਧਨ ਕਮਾ ਕੇ ਪੁਰਖ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਫਲ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।
नाग उवाच
Educational Q&A
The verse links specific virtues to specific fruits: silence to inner knowledge, charity to lasting fame, truthfulness to eloquence and posthumous honor, land-gifting to an exalted destiny, and justly earned wealth to superior spiritual results—showing that dharma is both ethical conduct and a causal path to merit.
In Śānti Parva’s didactic setting, a Nāga speaker delivers moral instruction, enumerating practices praised in dharma discourse and explaining their respective rewards, as part of a broader teaching on righteous living and its consequences.