Shloka 83
Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)
निरुक्त वेदविदुषो वेदशब्दार्थचिन्तका: । ते मां गायन्ति प्राग्वंशे अधोक्षज इति स्थिति:
nirukta-vedaviduṣo veda-śabdārtha-cintakāḥ | te māṃ gāyanti prāgvaṃśe adhokṣaja iti sthitiḥ ||
ਨਿਰੁਕਤ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ, ਵੇਦ-ਵੇਤਾ ਅਤੇ ਵੇਦ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਮਨਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਵਾਨ ਪ੍ਰਾਗਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ‘ਅਧੋਖ਼ਜ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਵੇਦ-ਸਤੁਤੀ ਅਤੇ ਅਰਥ-ਬੋਧ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ‘ਅਧੋਖ਼ਜ’ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ।
तामिन्द्र उवाच गच्छ नहुषस्त्वया वाच्योथ<पूर्वेण मामृषियुक्तेन यानेन त्वमधिरूढ
Educational Q&A
Divine names are not arbitrary: they are grounded in Vedic revelation and the disciplined inquiry of learned tradition. The epithet “Adhokṣaja” is presented as established through Vedic praise and interpretive reflection on sacred language.
A speaker explains the basis for the divine title “Adhokṣaja,” stating that Vedic experts who analyze word-meaning chant this name in the sacrificial hall’s prāgvaṃśa section; this customary Vedic usage is cited as the reason the name is recognized.