Shloka 29
कालनिर्देशः शोकनिवारणं च
Instruction on Kāla and the Removal of Grief
अनरहें ब्राह्मणे दत्तमज्ञानात् तन्न दूषकम् | सत्काराणां तथा तीर्थ नित्यं वाप्रतिपादनम्
anarhe brāhmaṇe dattam ajñānāt tan na dūṣakam | satkārāṇāṁ tathā tīrthaṁ nityaṁ vāpratipādanam ||
ਜੇ ਅਗਿਆਨ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਅਯੋਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਸ਼ਕਾਰਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਤੇ ਜੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਰਕੇ ਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਤਕਾਰ-ਸਹਿਤ ਨਿੱਤ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਜਾਂ ਤੀਰਥ-ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ (ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ) ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।
व्यास उवाच
Educational Q&A
Accidental misdirection of charity due to ignorance is not treated as a moral दोष (fault). Dharma evaluates the giver’s knowledge and intention; blame attaches primarily to deliberate neglect or knowingly improper giving.
In Śānti Parva’s instruction on dharma, Vyāsa states a rule about gifts and honoring the worthy: if one unknowingly gives to an unworthy brāhmaṇa, or cannot maintain continual respectful offerings connected with worthy recipients or sacred contexts, it is not counted as a दोष.