Shloka 43
नरनारायण-नारदसंवादः
Nara-Nārāyaṇa–Nārada Discourse on Vision, Elements, and Entry into Vāsudeva
द्वद्धारामेषु भूतेषु गच्छन्त्येकेकशो नरा: । इदमन्यत् पद पश्य मात्र मोहं करिष्यसि
dvandvārāmeṣu bhūteṣu gacchanty ekekaśo narāḥ | idam anyat padaṃ paśya mātra mohaṃ kariṣyasi ||
ਸੁੱਖ–ਦੁੱਖ ਆਦਿ ਦਵੰਦਾਂ ਦੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਰਮੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਅਨੁਭਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ—ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੁੱਖ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੁੱਖ। ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਬਥਾ ਵੱਖਰਾ ਜੋ ‘ਹੋਰ ਪਦ’ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ; ਉਸ ਬਾਰੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਨਾ ਪੈ।
नारद उवाच
Educational Q&A
Human experience is entangled in dvandvas (opposites like pleasure and pain), which individuals undergo in turn. Nārada urges the listener to discern a different ‘pada’—a state beyond these dualities (implied Brahman)—and not to fall into delusion about it.
In Śānti Parva’s instruction on liberation and right understanding, Nārada speaks as a teacher, contrasting ordinary life—where beings ‘enjoy’ and suffer dualities—with the higher, distinct goal that should be contemplated without confusion.