Shloka 50
नारद–शुक संवादः
Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga
साड्रोपाड्ानपि यदि यश्न वेदानधीयते । वेदवेद्यं न जानीते वेदभारवहो हि सः,सांगोपांग वेद पढ़कर भी जो वेदोंके द्वारा जाननेके योग्य परमेश्वरको नहीं जानता, वह मूढ़ केवल वेदोंका बोझ ढोनेवाला है
sāṅgopāṅgān api yadi yaḥ naraḥ vedān adhīyate | veda-vedyaṃ na jānīte veda-bhāra-vaho hi saḥ ||
ਯਾਜ्ञਵਲਕ੍ਯ ਬੋਲੇ—ਜੇ ਕੋਈ ਸਾਂਗੋਪਾਂਗ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਭੀ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਲਵੇ, ਪਰ ਵੇਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜ੍ਞੇਯ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੂੜ੍ਹ ਹੈ—ਕੇਵਲ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਢੋਣ ਵਾਲਾ।
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
Scriptural learning, even when complete with all auxiliaries, is incomplete if it does not culminate in knowing the Veda’s intended object—Brahman/Īśvara. Knowledge that remains only verbal or ritual becomes a burden rather than liberation.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and liberation, Yājñavalkya emphasizes the difference between mere recitation/scholastic mastery of the Vedas and true realization of the Supreme that the Vedas point toward.