Shloka 5
Aśoka-śāstra: Nārada’s Instruction on the Cessation of Śoka
Grief
ग्रीवया तु मुनिश्रेष्ठ नरमाप्रोत्यनुत्तमम् । विश्वेदवान् मुखेनाथ दिश: श्रोत्रेण चाप्रुयात्
grīvayā tu muniśreṣṭha naram āprotya anuttamam | viśvedevān mukhenātha diśaḥ śrotreṇa cāpruyāt ||
ਜੇ ਪ੍ਰਾਣ ਗਰਦਨ (ਗ੍ਰੀਵਾ) ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਲੇ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਅਨੁੱਤਮ ਨਰ ਦੇ ਸਾਨਿਧ੍ਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮੁਖ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗੇ ਤਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੇ ਕੰਨ (ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰ) ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਲੇ ਤਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
याज्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
The verse links the ‘exit-route’ of the life-breath at death with distinct post-mortem destinations, presenting a karmic-cosmological map in which the manner of departure corresponds to specific divine realms or presences.
In a didactic discourse attributed to Yājñavalkya, the speaker instructs a revered sage about outcomes after death, specifying what divine association is attained when prāṇa departs via the neck, mouth, or ear.