Shloka 9
Śuka’s Manifestation from the Araṇi (Āraṇeya-janma) — शुकजन्म (आरणेय-सम्भव)
Devanagari script
देवा: पितृणां च सुता देवैलोका: समावृता: । चराचरा नरश्रेष्ठ इत्येवमनुशुश्रुम
Transliteration
devāḥ pitṝṇāṃ ca sutā devalokāḥ samāvṛtāḥ | carācarā naraśreṣṭha ityevam anuśuśruma ||
Translation
ਯਾਜ्ञਵਲਕ੍ਯ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਅਸੀਂ ਇਉਂ ਹੀ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੇਵ-ਲੋਕ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਮਾਵੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਜੋ ਚਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਅਚਲ ਹੈ—ਸਭ ਕੁਝ ਇਸੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Word by Word
देवाःthe gods
देवाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Plural
पितॄणाम्of the ancestors (Pitṛs)
पितॄणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Genitive, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सुताःsons/offspring
सुताः:
Karta
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Nominative, Plural
देव-लोकाःthe worlds of the gods
देव-लोकाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवलोक
FormMasculine, Nominative, Plural
समावृताःcovered/filled/occupied
समावृताः:
TypeAdjective
Rootसम्-आ-वृ (वृञ्/वृ)
FormMasculine, Nominative, Plural, क्त (past passive participle)
चर-अचराःthe moving and the unmoving beings
चर-अचराः:
Karta
TypeNoun
Rootचराचर
FormMasculine, Nominative, Plural
नर-श्रेष्ठO best of men
नर-श्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootनरश्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवम्in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
अनुशुश्रुमwe have heard (traditionally)
अनुशुश्रुम:
TypeVerb
Rootअनु-श्रु
FormPerfect (लिट्), First, Plural
Speaker
याज़्ञवल्क्य उवाच
Characters & Entities
Y
YājñavalkyaD
Devāḥ (gods)P
Pitṛs (ancestral Fathers)D
Devaloka (divine worlds)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes