Mahabharata — Shanti Parva, Shloka 29
जनक–सुलभा संवादः
Janaka–Sulabhā Dialogue on Mokṣa and Non-attachment
जिसका प्रकृतिसे सम्बन्ध हट गया है, ऐसे पुरुषसे मिलनेपर वह विमुक्तात्मा होता है। जो मोक्षधर्मसे युक्त है, उसका साथ करनेसे जीवको मोक्ष प्राप्त होता है ।।
vasiṣṭha uvāca | yasya prakṛtyā sambandho vyapagataḥ, taṃ puruṣaṃ samāsādya sa vimuktātmā bhavati | yo mokṣadharmayuktaḥ, tasya saṅgāt jīvo mokṣam avāpnoti || śucikarmā śuciś caiva bhavaty amitadīptimān | vimalātmā ca bhavati sametya vimalātmanā ||
ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਜਿਸ ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਬੰਧਨ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਜੀਵਾਤਮਾ ਵਿਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮੋਖਸ਼-ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਦੇਹਧਾਰੀ ਮੋਖਸ਼ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁੱਧ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁਚਿਕਰਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਚਿ-ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਅਪਰਿਮਿਤ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਿਪਤਿਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਉਹ ਵੀ ਵਿਮਲਾਤਮਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Association shapes inner transformation: keeping company with a liberated, mokṣa-oriented, and pure-minded person helps loosen one’s bondage to prakṛti and cultivates purity, clarity, and ultimately liberation.
Vasiṣṭha is instructing his listener within the Śānti Parva’s mokṣa-oriented discourse, emphasizing the power of satsanga—contact with the liberated and the pure—as a practical means toward inner purification and release.