Akṣara–Kṣara Viveka: Vasiṣṭha–Karāla-Janaka Saṃvāda (अक्षर-क्षर विवेकः)
आयुर्न सुलभं लब्ध्वा नावकर्षेद् विशाम्पते । उत्कर्षार्थ प्रयतेत नर: पुण्येन कर्मणा
āyur na sulabhaṃ labdhvā nāvakārṣed viśāṃpate | utkarṣārthaṃ prayateta naraḥ puṇyena karmaṇā prajānātha ||
ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਨਾਥ! ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਯੁ ਸੌਖੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਇਹ ਦੁਰਲਭ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਨਹੀਂ ਡਿਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਤਮ-ਉਤਕਰਸ਼ ਲਈ ਸਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਰਹੇ।
पराशर उवाच
Human life is a rare opportunity; one should not waste it in self-degrading conduct but should actively pursue moral and spiritual uplift through virtuous actions (puṇya-karma).
In Śānti Parva’s instruction on dharma and right living, the sage Parāśara addresses a ruler (lord of the people), urging him to value the rarity of human life and to encourage continual ethical striving.