Shloka 23
Akṣara–Kṣara Viveka: Vasiṣṭha–Karāla-Janaka Saṃvāda (अक्षर-क्षर विवेकः)
दमान्वित: पुरुषो धर्मशीलो भूतानि चात्मानमिवानुपश्येत् । गरीयस: पूजयेदात्मशकक््त्या सत्येन शीलेन सुखं नरेन्द्र
damānvitaḥ puruṣo dharmaśīlo bhūtāni cātmānam ivānupaśyet | garīyasaḥ pūjayed ātmaśaktyā satyena śīlena sukhaṃ narendra-rājan ||
ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦਮ (ਇੰਦ੍ਰੀ-ਸੰਯਮ) ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਮਾਨ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਦਿਆ, ਤਪ, ਉਮਰ ਜਾਂ ਗੁਰੂ-ਸਮਾਨ ਮਰਤਬੇ ਕਰਕੇ ਉੱਚੇ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਰੇਂਦਰ, ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਸਦਾਚਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
पराशर उवाच
Educational Q&A
Cultivate self-restraint and dharmic character, view all beings with the empathy of seeing them as oneself, honor those who are superior (by learning, austerity, age, or guru-status) within one’s means, and recognize that happiness rests on truthfulness and good conduct.
In Śānti Parva’s instruction on dharma, the sage Parāśara addresses a king and delivers practical ethical guidance: inner discipline (dama), universal regard for beings, proper reverence to elders/teachers, and the foundations of happiness in satya (truth) and śīla (conduct).