Shloka 69
Śoka-śamana: Kṛṣṇa’s Consolation and Nārada’s Exempla to Sṛñjaya
Chapter 29
भूरिदक्षिणमि क्ष्वाकुं यजमानं भगीरथम् | त्रिलोकपथगा गड्डा दुहितृत्वमुपेयुषी,“'त्रिपथगामिनी गंगाने पुत्रीभावको प्राप्त होकर पर्याप्त दक्षिणा देनेवाले इक्ष्वाकुवंशी यजमान भगीरथको अपना पिता माना
bhūridakṣiṇam ikṣvākuṁ yajamānaṁ bhagīratham | trilokapathagā gaṅgā duhitṛtvam upeyuṣī ||
ਵਾਯੂ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਨੇ ਧੀ ਦਾ ਭਾਵ ਧਾਰ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਦੱਖਿਣਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਇਖ਼ਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ੀ ਯਜਮਾਨ ਭਗੀਰਥ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿਤਾ ਮੰਨ ਲਿਆ।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic reciprocity: a human who upholds sacrificial duty and generosity (dakṣiṇā) becomes worthy of divine affiliation. It also frames sacred rivers as moral agents who respond to righteous effort and lineage-duty.
Vāyu describes Gaṅgā’s relationship to Bhagīratha: the world-traversing river-goddess accepts him as her father by taking on the role of his daughter, underscoring Bhagīratha’s merit as an Ikṣvāku sacrificer famed for lavish gifts.