Shloka 57
Aśmagīta: Janaka’s Inquiry on Loss, Kāla, and the Limits of Control (अश्मगीता)
समं हि धर्म चरतो नृपस्य द्रव्याणि चाभ्याहरतो यथावत् । प्रवृत्तधर्मस्य यशो 5भिवर्धते सर्वेषु लोकेषु चराचरेषु
Janaka uvāca:
Samaṁ hi dharmaṁ carato nṛpasya dravyāṇi cābhyāharato yathāvat |
Pravṛttadharmasya yaśo ’bhivardhate sarveṣu lokeṣu carācareṣu ||
ਜਨਕ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਜੋ ਰਾਜਾ ਸਮਭਾਵ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਧੀਸੰਮਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਾ ਤੋਂ ਕਰ ਆਦਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਯਸ਼ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸ਼ਾਸਕ ਧਰਮਯੁਕਤ ਰਾਜਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸੁਕੀਰਤੀ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ—ਚਰ ਅਤੇ ਅਚਰ ਸਭ ਵਿੱਚ—ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
जनक उवाच
Educational Q&A
A ruler’s legitimacy and lasting fame arise from impartial adherence to dharma and from collecting revenue only in the proper, prescribed way—without personal bias, greed, or hostility.
Janaka is instructing on rajadharma: he describes the ideal king who governs righteously and fairly, and explains that such conduct naturally causes the king’s good reputation to spread everywhere.