Shloka 55
Aśmagīta: Janaka’s Inquiry on Loss, Kāla, and the Limits of Control (अश्मगीता)
चरितत्रह्मचर्यों हि प्रजायेत यजेत च । पितृदेवमनुष्याणानृण्यादनसूयक:
carita-brahmacaryo hi prajāyeta yajeta ca | pitṛ-deva-manuṣyāṇām ṛṇyād anasūyakaḥ ||
ਜਨਕ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ—ਮਨੁੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਾਲਣ ਕਰੇ, ਫਿਰ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇ। ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ (ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅਤਿਥੀਆਂ) ਦੇ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਲਈ ਸੰਤਾਨ ਉਤਪੰਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਯਜ੍ਞ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦੋਸ਼ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜਾਂ ਈਰਖਾ ਨਾ ਰੱਖੇ।
जनक उवाच
Educational Q&A
Complete brahmacarya first, then live as a householder who repays the three obligations—toward ancestors, gods, and humans—through progeny, sacrifice, and hospitality, while maintaining a non-censorious, non-envious attitude.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma, King Janaka speaks as a teacher, outlining the proper sequence of life-stages and the ethical duties of the householder aimed at discharging social and cosmic obligations.