Shloka 3
मोक्षधर्मः — स्नेहपाशच्छेदः
Mokṣa-dharma: Cutting the Bonds of Attachment
(अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् । हारीतेन पुरा गीतं त॑ निबोध युधिछिर ।।
atrāpy udāharantīmam itihāsaṁ purātanam | hārītena purā gītaṁ taṁ nibodha yudhiṣṭhira || svagṛhād abhinissṛtya lābhe ’lābhe samo muniḥ | samupoḍheṣu kāmeṣu nirapekṣaḥ parivrajet ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ! ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹਾਰੀਤ ਮੁਨੀ ਨੇ ਜੋ ਉਪਦੇਸ਼ ਗਾਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸੁਣ। ਮੋਖਸ਼-ਇੱਛੁਕ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਸੰਨਿਆਸ ਧਾਰੇ; ਲਾਭ-ਹਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸਮਭਾਵ ਰੱਖੇ; ਮੁਨੀ-ਵ੍ਰਿੱਤੀ ਨਾਲ ਜੀਵੇ; ਅਤੇ ਭੋਗ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਣ ਤਾਂ ਵੀ ਆਕਾਂਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨਿਰਪੇਖ ਹੋ ਕੇ ਪਰਿਵ੍ਰਾਜਕ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰੇ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A liberation-seeker should renounce household attachment, remain even-minded in gain and loss, and be free from craving even when pleasures are available—embracing the life of a wandering renunciant (parivrājaka).
Bhishma introduces an authoritative ancient example: a teaching attributed to the sage Harita. He urges Yudhishthira to listen, using this traditional account to support guidance on renunciation and inner detachment.