Shloka 13
Devanagari script
य एतानू प्रज्ञया दोषान् पूर्वमेवानुपश्यति
Translation
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜ્ઞਾ ਨਾਲ ਰਾਗ ਆਦਿ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਦੇ ਵਿਵੇਕ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਤਸੰਗ-ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਤਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Word by Word
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
एतान्these
एतान्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रज्ञयाby wisdom/understanding
प्रज्ञया:
Karana
TypeNoun
Rootप्रज्ञा
FormFeminine, Instrumental, Singular
दोषान्faults, defects
दोषान्:
Karma
TypeNoun
Rootदोष
FormMasculine, Accusative, Plural
पूर्वम्before, beforehand
पूर्वम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अनुपश्यतिobserves, foresees
अनुपश्यति:
TypeVerb
Rootअनु√पश्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes