Shloka 33
पापात्म-धर्मात्म-लक्षणम् तथा निर्वेदेन मोक्षमार्गः | Marks of the Sinful and the Righteous; Dispassion (Nirveda) as a Path to Liberation
Devanagari script
शिशो: शुश्रूषणाच्छुश्रूममाता देहमनन्तरम् । चेतनावान् नरो हन्याद् यस्य नासुषिरं शिर:
Translation
ਬੱਚੇ ਦੀ ਸੇਵਾ-ਸ਼ੁਸ਼ਰੂਸ਼ਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ‘ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂ’ ਨਾਮ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੇਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਆਸਰਾ ਮਾਂ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਮਸਤਕ ਵਿਚਾਰ-ਸ਼ੂਨ੍ਯ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਕੋਈ ਵੀ ਸਚੇਤ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
Word by Word
शिशोःof the child
शिशोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशिशु
FormMasculine, Genitive, Singular
शुश्रूषणात्from/through service (attendance)
शुश्रूषणात्:
Apadana
TypeNoun
Rootशुश्रूषणा
FormFeminine, Ablative, Singular
शुश्रूŚuśrū (a woman named Śuśrū)
शुश्रू:
Karta
TypeNoun
Rootशुश्रू
FormFeminine, Nominative, Singular
माताmother
माता:
Karta
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Nominative, Singular
देहम्body
देहम्:
Karma
TypeNoun
Rootदेह
FormMasculine, Accusative, Singular
अनन्तरम्nearest/next (immediate)
अनन्तरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनन्तर
FormMasculine, Accusative, Singular
चेतनावान्conscious, sentient
चेतनावान्:
Karta
TypeAdjective
Rootचेतनावत्
FormMasculine, Nominative, Singular
नरःa man
नरः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Singular
हन्यात्should kill / would kill
हन्यात्:
TypeVerb
Rootहन्
FormVidhi-ling (Optative), Present-system, 3rd, Singular, Parasmaipada
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
असुषिरम्not hollow; not empty (of sense)
असुषिरम्:
Karta
TypeAdjective
Rootअसुषिर
FormNeuter, Nominative, Singular
शिरःhead
शिरः:
Karta
TypeNoun
Rootशिरस्
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes