Shloka 34
कपिलगोसंवादे गृहस्थ-त्यागधर्मयोः प्रमाण्यविचारः
Kapila–Cow Dialogue: Authority of Householder and Renunciant Dharmas
किसी समय माता-पिता उनको छोड़कर उड़ गये। अब वे बच्चे कभी आकर फिर चले जाते और जाकर फिर चले आते थे, इस प्रकार वे सदा आने-जाने लगे। उस समयतक जाजलि मुनि हिले-डुले नहीं ।।
tathā te divasaṃ cāpi gatvā sāyaṃ punar nṛpa | upāvartanta tatraiva nivāsārthaṃ śakuntakāḥ ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰ! ਉਹ ਨਿੱਕੇ ਪੰਛੀ ਦਿਨ ਭਰ ਚੋਗ ਚੁਗਣ ਲਈ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਪੈਂਦਿਆਂ ਉਸੇ ਥਾਂ ਡੇਰਾ ਲੈਣ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ ਨਿਯਮ ਬਣ ਗਿਆ; ਪਰ ਜਾਜਲੀ ਮੁਨੀ ਅਡੋਲ, ਧੀਰਜਵਾਨ ਰਹਿਆ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined endurance and non-interference: the sage remains steady and restrained while observing the natural, recurring rhythms of living beings. Ethical strength is shown as patience, self-control, and allowing life to proceed without harm.
The fledgling birds leave during the day to feed and return in the evening to the same place to roost. This repeated coming-and-going continues, while Jājali does not move, maintaining his ascetic stillness.