Shloka 9

Jājali–Tulādhāra-saṃvāda: Yajña, Vṛtti, and Ātma-tīrtha (जाजलि-तुलाधार-संवादः)

Devanagari script

स राजा शत्रुवशग: पुत्रशोकसमन्वित: । यद्च्छया शान्तिपरो ददर्श भुवि नारदम्‌

Transliteration

sa rājā śatruvaśagaḥ putraśokasamanvitaḥ | yadṛcchayā śāntiparo dadarśa bhuvi nāradam ||

Translation

ਉਹ ਰਾਜਾ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਉਪਾਅ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਤਨੇ ਵਿੱਚ ਦੈਵ-ਯੋਗ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਦੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ।

Word by Word

• सः: he (that)
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• राजा: king
• राजा: Karta
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• शत्रुवशगः: gone under the control of enemies
• शत्रुवशगः: Karta
• Type: Adjective
• Root: शत्रु-वश-ग
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• पुत्रशोकसमन्वितः: endowed with grief for (his) son
• पुत्रशोकसमन्वितः: Karta
• Type: Adjective
• Root: पुत्र-शोक-समन्वित
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• यदृच्छया: by chance; accidentally
• यदृच्छया: Karana
• Type: Indeclinable
• Root: यदृच्छा
• Form: true

• शान्तिपरः: intent on peace
• शान्तिपरः: Karta
• Type: Adjective
• Root: शान्ति-पर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• ददर्श: saw
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: Perfect, Third, Singular, Parasmaipada

• भुवि: on the earth; on the ground
• भुवि: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: भू
• Form: Feminine, Locative, Singular

• नारदम्: Narada
• नारदम्: Karma
• Type: Noun
• Root: नारद
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• Narada
• the king (unnamed in this verse)
• enemies (unnamed)
• earth (bhuvi)