Shloka 1
मृत्योर्ब्रह्मणा नियोजनम् — The Commissioning of Mṛtyu by Brahmā
ऑपन--माज बछ। अकाल एकपज्चाशर्दाधिकद्विशततमो< ध्याय: ब्रह्मवेत्ता ब्राह्मणके लक्षण और परब्रह्माकी प्राप्तिका उपाय व्यास उवाच गन्धान् रसान् नानुरुन्ध्यात् सुखं वा नालंकारांश्षाप्तुयात् तस्य तस्य । मानं च कीर्ति च यशश्च नेच्छेत् स वै प्रचार: पश्यतो ब्राह्मणस्य
Vyāsa uvāca: gandhān rasān nānurundhyāt sukhaṁ vā nālaṅkārān prāptum icchet tasya tasya | mānaṁ ca kīrtiṁ ca yaśaś ca necchet sa vai prācāraḥ paśyato brāhmaṇasya ||
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਜੋ ਸੱਚੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਗੰਧਾਂ ਤੇ ਸਵਾਦਾਂ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਦੌੜੇ, ਨਾ ਹੀ ਇੰਦ੍ਰੀ-ਭੋਗ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਸੁਖਾਂ ਵੱਲ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੇ ਠਾਠ-ਬਾਠ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਮਾਣ, ਕੀਰਤੀ, ਯਸ਼ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵੀ ਨਾ ਰੱਖੇ। ਇਹੀ ਸਪਸ਼ਟਦਰਸ਼ੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਯੋਗ ਆਚਾਰ ਹੈ।
व्यास उवाच
Educational Q&A
A seeker of brahma-knowledge should practice detachment: do not pursue sensory pleasures (smell, taste, indulgent happiness), do not crave adornments, and abandon the desire for honor, fame, and praise—this is the discipline of a truly discerning brāhmaṇa.
In Śānti Parva’s instruction on the marks of a brahma-knower, Vyāsa lays down a rule of life: the wise brāhmaṇa is recognized not by display but by restraint—turning away from sense-objects and social validation.