Shloka 31
योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
सुसम्मृष्टगृहा श्वासन् जितस्त्रीका हुताग्नय: । गुरुशुश्रूषका दान्ता ब्रह्म॒ुण्या: सत्यवादिन:
śakra uvāca | susammṛṣṭa-gṛhāḥ śvāsan jitastrīkā hutāgnayaḥ | guruśuśrūṣakā dāntā brahmaṇyāḥ satyavādinaḥ ||
ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝਾੜੂ-ਪੋਛਾ ਕਰਕੇ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਸੁਚੱਜਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ; ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਸਨ; ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਨਿੱਤ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਗੁਰੂ-ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਅਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
शक्र उवाच
Educational Q&A
The verse praises the ideal householder’s dharma: cleanliness and order at home, affectionate harmony with one’s spouse, daily maintenance of sacred duties (Agnihotra), devoted service to one’s teacher, self-restraint, reverence toward Brahmins, and unwavering truthfulness.
Indra (Śakra) describes a group of exemplary people by listing their virtues and disciplined practices, presenting them as models of righteous conduct within the Shānti Parva’s broader instruction on dharma and ethical living.