Shloka 22
Prahlāda–Indra Saṃvāda: Kartṛtva (Agency) and Svabhāva (Nature) in the Causation of Karma
कणकुल्माषपिण्याकशाकयावकसक्तव: | तथा मूलफल भैक्ष्यं पर्यायेणोपयोजयेत्
kaṇakulmāṣapiṇyākaśākayāvakasa ktavaḥ | tathā mūlaphala-bhaikṣyaṁ paryāyeṇopayojayet ||
ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਿੱਖ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਾਦਾ ਭੋਜਨ ਮਿਲੇ—ਅਨਾਜ ਦੇ ਦਾਣੇ, ਦਾਲਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਉੜਦ ਆਦਿ), ਤਿਲ ਦੀ ਖਲੀ, ਸਾਗ, ਜੌ ਦੇ ਪਦਾਰਥ, ਸੱਤੂ, ਅਤੇ ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵਨ ਨਿਭਾਏ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A yogin should live with disciplined simplicity, taking whatever food is obtained by alms without preference, and using different simple items in rotation—cultivating contentment, non-craving, and steadiness of practice.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and the ascetic/yogic path, Bhishma advises the listener on practical conduct for a yogin—specifically, how to maintain the body through modest alms-food while avoiding indulgence and attachment.