Shloka 4
Adhyāya 189: Japa—Inquiry into the Jāpaka, Method
Vidhi), and Fruit (Phala
ब्राह्मणा: क्षत्रिया वैश्या: शूद्राश्न द्विजसत्तम | ये चान्ये भूतसड्घानां सड्घास्तांश्वापि निर्ममे
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāś ca dvijasattama | ye cānye bhūtasaṅghānāṃ saṅghās tān śvāpi nirmame, dvijaśreṣṭha ||
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼੍ਯ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੇ ਟੋਲੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਬਣਾਇਆ।
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
The verse presents a cosmological framing of social and biological diversity: the four varṇas and other communities of beings are described as products of an ordered creation, implying a structured universe where roles and groupings are understood within a larger dharmic design.
Bharadvāja is describing an act of creation: after an earlier stage of cosmogony, the creator is said to have produced the four human varṇas and, beyond them, the many other collectives found among living beings.