Shloka 10
Adhyāya 189: Japa—Inquiry into the Jāpaka, Method
Vidhi), and Fruit (Phala
भगुरुवाच न विशेषो<स्ति वर्णानां सर्व ब्राह्ममिदं जगत् । ब्रह्मणा पूर्वसृष्ट हि कर्मभिर्वर्णतां गतम्
bhagur uvāca na viśeṣo 'sti varṇānāṃ sarvaṃ brāhmam idaṃ jagat | brahmaṇā pūrvasṛṣṭaṃ hi karmabhir varṇatāṃ gatam ||
ਭ੍ਰਿਗੂ ਬੋਲੇ— ਮੁਨੀ! ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਵਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮ ਹੀ ਸੀ; ਪਿੱਛੋਂ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨਾਲ ਵਰਣ-ਭੇਦ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
That varṇa distinctions are not primordial or inherent; the world is originally one in essence, and later social classifications arise from karma—people’s actions, roles, and conduct—rather than an absolute original separation.
In a didactic dialogue within Śānti Parva, Bhagu explains an origin account of varṇa: initially there was no differentiation, but as beings engaged in different kinds of work and behavior, society came to describe them in distinct varṇa categories.