Shloka 37
Adhyāya 180: Jīva, Śarīra, and the Fire Analogy (भृगु–भरद्वाज संवादः)
भीष्म उवाच अजगरचरितं व्रतं महात्मा य इह नरो<नुचरेद् विनीतराग: । अपगतभयलो भमोहमन्यु: स खलु सुखी विचरेदिमं विहारम्
bhīṣma uvāca | ajagaracaritaṁ vrataṁ mahātmā ya iha naro 'nucared vinītarāgaḥ | apagatabhayalobhamohamanyuḥ sa khalu sukhī vicared imaṁ vihāram ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜੋ ਮਹਾਤਮਾ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਡਰ, ਲਾਲਚ, ਮੋਹ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ‘ਆਜਗਰ-ਚਰਿਤ’ ਵਰਤ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Happiness and freedom in life arise from disciplined restraint: practicing the ‘ajagara-vrata’ (a life of simplicity and non-grasping) and abandoning attachment along with fear, greed, delusion, and anger.
In the Shanti Parva’s instruction to the king, Bhishma recommends an ascetic-ethical model called the ‘ajagara’ (python) observance, praising the person who lives without craving and without the inner enemies of fear, greed, delusion, and anger.