Shloka 4
Adhyāya 174: Karma as an inescapable companion (कर्मानुगमन-उपदेश)
उसी समय दिव्य-धेनु दक्षकन्या सुरभिदेवी वहाँ आकर आकाशगमें ठीक चिताके ऊपर खड़ी हो गयीं ।।
tadā divyā dhenur dakṣakanyā surabhīdevī tatra āgatya ākāśe samyak citāyā upari tiṣṭhati sma | tasyā vaktrāc cyutaḥ phenaḥ kṣīramiśras tadānagha | so ’patad vai tataḥ tasyāṃ citāyāṃ rājadharmaṇaḥ, anagha |
ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਦਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਧੇਨੂ ਸੁਰਭੀ ਦੇਵੀ ਉੱਥੇ ਆ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਿਤਾ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉੱਪਰ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਅਨਘ! ਉਸ ਦੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਟਪਕਿਆ ਦੁੱਧ-ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਫੇਨ ਰਾਜਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਆ ਪਿਆ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Rājadharma—righteous rule grounded in duty and protection of subjects—has a sanctifying power recognized beyond human society; the divine tribute symbolizes that ethical kingship aligns with cosmic order and is worthy of reverence.
As a king associated with rājadharma lies on the funeral pyre, the celestial cow Surabhī appears in the sky above it, and milk-mixed foam from her mouth falls onto the pyre, functioning like a divine offering or consecration.