Shloka 67
Adhyāya 166: Kṛtaghna-doṣa (कृतघ्नदोषः) — the fault of ingratitude and the limits of expiation
द्वे तस्य त्रीणि वर्षाणि चत्वारि सहसेविनि । कुचर: पज्चवर्षाणि चरेद् भैक्ष्यं मुनिव्रत:
dve tasya trīṇi varṣāṇi catvāri sahasevini | kucaraḥ pañcavarṣāṇi cared bhaikṣyaṃ munivrataḥ ||
ਜੇ ਕੋਈ ਉਸ ਪਤਿਤ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋ, ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮੁਨੀ-ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਭਿੱਖਿਆ-ਵ੍ਰਿੱਤੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਟਕੇ। ਅਤੇ ਜੋ ਪੰਜ ਸਾਲ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੱਕ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਿੱਖੂ-ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਚਰਨ ਕਰੇ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Association with serious wrongdoing is treated as ethically consequential; purification requires proportionate, time-bound austerity—living as a mendicant under a sage-like vow for as many years as the association lasted.
Bhīṣma, instructing the king in Śānti Parva on law and expiation, specifies a graded penance: those who remained in the company of a fallen man for 2–5 years must wander and subsist on alms for the corresponding duration, as part of restoring dharmic order.