Adhyaya 158
Shanti ParvaAdhyaya 15818 Verses

Adhyaya 158

नृशंस-लक्षणनिर्णयः | Determining the Marks of Cruel Conduct (Nṛśaṃsa)

Upa-parva: Rājadharmānuśāsana Upa-Parva (Instruction on Royal Ethics) — Nṛśaṃsa-lakṣaṇa discourse context

Yudhiṣṭhira states that he can recognize ānṛśaṃsya (a non-cruel, compassionate disposition) by the very presence and conduct of the virtuous, but asks how nṛśaṃsa persons are to be identified and what the dharmic determination regarding them should be. He notes that people instinctively avoid hazards like thorns, wells, and fire, and similarly avoid a person whose actions are cruel. Bhīṣma answers by enumerating observable traits: concealed greed, performative aggression, duplicity, small-mindedness, deceit, vanity, excessive suspicion, harsh speech, miserliness, factionalism, habitual violence, indifference to merit and demerit, frequent falsehood, and an inability to trust others (projecting one’s own disposition onto them). Such a person publicizes others’ secrets and faults, harms peers for livelihood, misconstrues benefactors as deceivers, and regrets timely gifts. A concrete social marker is given: one who consumes desirable food in front of onlookers without sharing is deemed nṛśaṃsa. By contrast, one who first offers to Brāhmaṇas and then eats with friends is described as attaining auspicious outcomes. The chapter closes by advising consistent avoidance of the nṛśaṃsa type for those seeking well-being.

Chapter Arc: भीष्म युधिष्ठिर को एक दृष्टान्त सुनाते हैं—वन में शाल्मलि वृक्ष प्रातःकाल आने वाले वायु के सामने अपने ही निर्णय से शाखा-पत्र-पुष्प त्यागकर खड़ा हो जाता है, मानो बलवान के सामने अपनी रक्षा-नीति भूल गया हो। → वायुदेव क्रुद्ध होकर महाद्रुमों को गिराते हुए उसी देश में आते हैं जहाँ शाल्मलि स्थित है। शाल्मलि की हीन-दशा देखकर वायु उसे उसकी ‘आत्मदुर्मन्त्रणा’ का परिणाम बताते हैं—दुर्बल होकर बलवान की शक्ति को चुनौती देने का दुष्परिणाम। → वायु का कठोर उपदेश चरम पर पहुँचता है: ‘दुर्बल को बलवत्तर से वैर नहीं करना चाहिए; वैर करने वाला शाल्मलि की भाँति शोक और क्षति पाता है।’ साथ ही महात्माओं की नीति—वे अपकारियों पर तुरंत वैर प्रकट नहीं करते, समय आने पर अपना बल दिखा देते हैं—एक निर्णायक नीति-वाक्य बनकर उभरती है। → भीष्म इस संवाद से नीति-सार निकालते हैं: क्षमा और संयम का अभ्यास करो—बालक, जड़, अंध, बधिर, तथा बलाधिक व्यक्ति के प्रति विशेषतः; क्योंकि असमान शक्ति-संबंध में वैर धर्म नहीं, विनाश का द्वार है। → भीष्म युधिष्ठिर से पूछते हैं—राजधर्म और आपद्धर्म का विस्तार कह चुका; अब और क्या सुनना चाहते हो?

Shlokas

Verse 1

नप्मआा यम () अआजअत+- सप्तपञ्चाशर्दाधिकशततमोब ध्याय: सेमलका हार स्वीकार करना तथा बलवानके साथ वैर न करनेका उपदेश भीष्म उवाच ततो निश्चित्य मनसा शाल्मलि: क्षुभितस्तदा । शाखा: स्कन्धान्‌ प्रशाखाश्न स्वयमेव व्यशातयत्‌,भीष्मजीने कहा--राजन्‌! मन-ही-मन ऐसा विचारकर सेमलने क्षुभित हो अपनी शाखाओं, डालियों तथा टहनियोंको स्वयं ही नीचे गिरा दिया

ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਰਾਜਨ! ਤਦ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਰੁੱਖ ਖਿਝ ਉਠਿਆ; ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਡਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਉਪ-ਟਾਹਣੀਆਂ ਆਪ ਹੀ ਹੇਠਾਂ ਡਾਹ ਦਿੱਤੀਆਂ।

Verse 2

स परित्यज्य शाखाश्न पत्राणि कुसुमानि च । प्रभाते वायुमायान्तं प्रत्यैक्षत वनस्पति:,वह वनस्पति अपनी शाखाओं, पत्तों और फूलोंको त्यागकर प्रात:काल वायुके आनेकी प्रतीक्षा करने लगा

ਉਹ ਰੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ, ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਤਿਆਗ ਕੇ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਉਣ ਵੱਲ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 3

ततः क्रुद्ध: श्वसन वायु: पातयन्‌ वै महाद्रुमान्‌ । आजगामाथ तं॑ देशमास्ते यत्र स शाल्मलि:,तत्पश्चात्‌ सबेरा होनेपर वायुदेव कुपित हो बड़े-बड़े वृक्षोंको धराशायी करते हुए उस स्थानपर आये, जहाँ वह सेमलका वृक्ष था

ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਗੱਜਦੀ ਹੋਈ ਹਵਾ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਡਾਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸ਼ਾਲਮਲੀ (ਸੇਮਲ) ਦਾ ਰੁੱਖ ਖੜਾ ਸੀ।

Verse 4

त॑ हीनपर्ण पतिताग्रशाखं निशीर्णपुष्पं प्रसमीक्ष्य वायु: । उवाच वाक्यं स्मयमान एवं मुदा युत: शाल्मलिमुग्रशाखम्‌,वायुने देखा कि सेमलके पत्ते गिर गये हैं और उसकी श्रेष्ठ शाखाएँ धराशायी हो गयी हैं। यह फूलोंसे भी हीन हो चुका है, तब वे बड़े प्रसन्न हुए और जिसकी शाखाएँ पहले बड़ी भंयकर थीं, उस सेमलसे मुसकराते हुए इस प्रकार बोले

ਵਾਯੂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਝੜ ਗਏ ਹਨ; ਤਦ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੁਸਕਰਾਇਆ ਅਤੇ ਕਦੇ ਭਿਆਨਕ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 5

वायुरुवाच अहमप्येवमेव त्वां कुर्वाण: शाल्मले रुषा | आत्मना यत्कृतं कृच्छे शाखानामपकर्षणम्‌,वायुने कहा--शाल्मले! मैं भी रोषमें भरकर तुम्हें ऐसा ही बना देना चाहता था। तुमने स्वयं ही यह कष्ट स्वीकार कर लिया है, तुम्हारी शाखाएँ गिर गयीं, फूल पत्ते, डालियाँ और अंकुर सभी नष्ट हो गये। तुमने अपनी ही कुमतिसे यह विपत्ति मोल ली है। तुम्हें मेरे बल और पराक्रमका शिकार बनना पड़ा है

ਵਾਯੂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਸ਼ਾਲਮਲੀ! ਮੈਂ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਇਉਂ ਹੀ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ; ਪਰ ਟਾਹਣੀਆਂ ਦੇ ਇਸ ਦੁਖਦਾਈ ਛਿਨ ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਬਣਿਆ ਹੈਂ।

Verse 6

हीनपुष्पाग्रशाखस्त्वं शीर्णाकुरपलाशक: । आत्मदुर्मन्त्रितेनेह मद्वीर्यवशग: कृत:,वायुने कहा--शाल्मले! मैं भी रोषमें भरकर तुम्हें ऐसा ही बना देना चाहता था। तुमने स्वयं ही यह कष्ट स्वीकार कर लिया है, तुम्हारी शाखाएँ गिर गयीं, फूल पत्ते, डालियाँ और अंकुर सभी नष्ट हो गये। तुमने अपनी ही कुमतिसे यह विपत्ति मोल ली है। तुम्हें मेरे बल और पराक्रमका शिकार बनना पड़ा है

ਤੇਰੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਕਲੀਆਂ ਤੇ ਪੱਤੇ ਝੜ ਗਏ ਹਨ; ਆਪਣੇ ਹੀ ਕੁਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਇਹ ਬਿਪਤਾ ਮੋਲ ਲਈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬਲ-ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।

Verse 7

भीष्य उवाच एतच्छुत्वा वचो वायो: शाल्मलिब्रीडितस्तदा । अतप्यत वच: स्मृत्वा नारदो यत्‌ तदाब्रवीत्‌,भीष्मजी कहते हैं--राजन्‌! वायुका यह वचन सुनकर सेमल उस समय लज्जित हो गया और नारदजीने जो कुछ कहा था, उसे याद करके वह बहुत पछताने लगा

ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਰਾਜਨ! ਵਾਯੂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਰੁੱਖ ਲਾਜ਼ ਨਾਲ ਢਹਿ ਗਿਆ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰ ਸੜਿਆ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਪਛਤਾਵੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।

Verse 8

एवं हि राजशार्दूल दुर्बल: सन्‌ बलीयसा । वैरमारभते बालस्तप्यते शाल्मलियीथा,नृपश्रेष्ठ) इसी प्रकार जो मूर्ख मनुष्य स्वयं दुर्बल होकर किसी बलवान्‌के साथ वैर बाँध लेता है, वह सेमलके समान ही संतापका भागी होता है

ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ! ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਆਪ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਤਾਕਤਵਰ ਨਾਲ ਵੈਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ-ਸੰਤਾਪ ਹੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।

Verse 9

तस्माद्‌ वैरं न कुर्वीत दुर्बलो बलवत्तरै: | शोचेद्धि वैरं कुर्वाणो यथा वै शाल्मलिस्तथा,अतः: दुर्बल मनुष्य बलवानोंके साथ वैर न करे। यदि वह करता है तो सेमलके समान ही शोचनीय दशाको पहुँचकर शोकमग्न होता है

ਇਸ ਲਈ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਉਹ ਵੈਰ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਦਇਆਜਨਕ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 10

न हि वैरं महात्मानो विवृण्वन्त्यपकारिषु । शनै: शनैर्महाराज दर्शयन्ति सम ते बलम्‌,महाराज! महामनस्वी पुरुष अपनी बुराई करने-वालोंपर वैरभाव नहीं प्रकट करते हैं। वे धीरे-धीरे ही अपना बल दिखाते हैं

ਮਹਾਰਾਜ! ਮਹਾਤਮਾ ਪੁਰਖ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਅਪਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਦੁਸ਼ਮਨੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੇ। ਢੁੱਕਵੇਂ ਵੇਲੇ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਯਮ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

Verse 11

वैरं न कुर्वीत नरो दुर्बुद्धिर्बुद्धिजीविना । बुद्धिर्बुद्धिमतो याति तृणेष्विव हुताशन:,खोटी बुद्धिवाला मनुष्य किसी बुद्धिजीवी पुरुषसे वैर न बाँधे; क्योंकि घास-फूँसपर फैलनेवाली आगके समान बुद्धिमानोंकी बुद्धि सर्वत्र पहुँच जाती है

ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਜੀਊਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਸੁੱਕੀ ਘਾਹ ਵਿੱਚ ਦੌੜਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹਰ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 12

न हि बुद्धया सम किंचिद्‌ विद्यते पुरुषे नृप । तथा बलेन राजेन्द्र न समो5स्तीह कक्षन,नरेश्वर! राजेन्द्र! पुरुषमें बुद्धिके समान दूसरी कोई वस्तु नहीं है। संसारमें जो बुद्धि- बलसे युक्त है, उसकी समानता करनेवाला दूसरा कोई पुरुष नहीं है

ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ! ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ! ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਦਾ ਬਲ ਬੁੱਧੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਕੇਵਲ ਬਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਵਿਵੇਕ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਬਲ ਵਿੱਚ ਹੈ।

Verse 13

तस्मात्‌ क्षमेत बालाय जडान्धबधिराय च | बलाधिकाय राजेन्द्र तद्‌ दृष्टं त्वयि शत्रुहन्‌,शत्रुओंका नाश करनेवाले राजेन्द्र! इसलिये जो बालक, जड, अन्ध, बधिर, तथा बलमें अपनेसे बढ़ा-चढ़ा हो, उसके द्वारा किये गये प्रतिकूल बर्ताव को भी क्षमा कर देना चाहिये; यह क्षमाभाव तुम्हारे भीतर विद्यमान है

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਹੰਤਾ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ! ਬੱਚੇ, ਮੰਦਬੁੱਧੀ, ਅੰਨ੍ਹੇ, ਬੋਲੇ/ਬਹਿਰੇ ਅਤੇ ਜੋ ਬਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਵਰਤਾਵ ਵੀ ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਖ਼ਿਮਾ-ਭਾਵ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।

Verse 14

अक्षौहिण्यो दशैका च सप्त चैव महाद्युते । बलेन न समा राजजन्नर्जुनस्य महात्मन:,महातेजस्वी नरेश! अठारह अक्षौहिणी सेनाएँ भी बलमें महात्मा अर्जुनके समान नहीं हैं

ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਨਰੇਸ਼! ਦਸ ਅਤੇ ਇੱਕ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੱਤ—ਅਰਥਾਤ ਅਠਾਰਾਂ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵੀ ਬਲ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ।

Verse 15

निहताश्नैव भग्नाक्ष पाण्डवेन यशस्विना । चरता बलमास्थाय पाकशासनिना मृथधे,इन्द्र और पाण्डुके यशस्वी पुत्र अर्जुनने अपने बलका भरोसा करते हुए युद्धमें विचरते हुए यहाँ उन समस्त सेनाओंको मार डाला और भगा दिया

ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਕ-ਦੰਡਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਯਸ਼ਸਵੀ ਪਾਂਡਵ ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਬਲ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਿਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।

Verse 16

उक्ताक्ष ते राजधर्मा आपद्धर्माश्न भारत । विस्तरेण महाराज कि भूय: श्रोतुमिच्छसि,भरतनन्दन! महाराज! मैंने तुमसे राजधर्म और आपद्धर्मका विस्तारपूर्वक वर्णन किया है, अब और क्या सुनना चाहते हो

ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਭਾਰਤ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜਧਰਮ ਅਤੇ ਆਪੱਦਧਰਮ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?

Verse 156

इस प्रकार श्रीमद्ा भारत शान्तिपर्वके अन्तर्गत आपद्धर्मपर्वमें पवन-शाल्मलि-संवादविषयक एक सौ छप्पनवाँ अध्याय पूरा हुआ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤਿਪਰਵ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪੱਧਰਮਪਰਵ ਵਿੱਚ ਪਵਨ–ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਸੰਵਾਦ ਵਿਸ਼ੇਕ ਇੱਕ ਸੌ ਛੱਪਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 157

इति श्रीमहाभारते शान्तिपर्वणि आपद्धर्मपर्वणि पवनशाल्मलिसंवादे सप्तपञठ्चाशदधिकशततमो<ध्याय:

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤਿਪਰਵ ਦੇ ਆਪੱਧਰਮਪਰਵ ਵਿੱਚ ਪਵਨ-ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੌ ਸਤਾਵਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ।

Frequently Asked Questions

The dilemma is epistemic and practical: how to reliably identify harmful, cruel character (nṛśaṃsa) in society and governance when virtue may be more readily recognized than vice.

Dharma is operationalized through observable conduct: cruelty is diagnosed by patterns that erode trust and reciprocity, while compassion is expressed through restraint, discretion, generosity, and shared well-being.

A pragmatic outcome statement is included: avoiding the nṛśaṃsa type is recommended for one seeking welfare, while the practice of offering first (notably to Brāhmaṇas) and eating with friends is linked to auspicious posthumous and worldly results.