Shloka 4
शल्मलि–पवनसंवादः
The Dialogue of Śalmali and Pavana
Devanagari script
ततो<पश्यत् सुविस्तीर्ण हद्यं पद्माभिभूषितम् । नानापक्षिगणाकीर्ण सर: शीतजलं शिवम्
Translation
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੋਵਰ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ। ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਸਰੋਵਰ ਠੰਢੇ ਜਲ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਅਤੇ ਅਤਿ ਸੁਖਦਾਇਕ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
Formtrue
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
TypeVerb
Rootदृश्
FormLan, Imperfect (past), 3, singular, Parasmaipada
सुविस्तीर्णम्very extensive, widely spread
सुविस्तीर्णम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुविस्तीर्ण
Formneuter, accusative, singular
ह्रदम्lake, pond
ह्रदम्:
Karma
TypeNoun
Rootह्रद
Formneuter, accusative, singular
पद्माभिभूषितम्adorned with lotuses
पद्माभिभूषितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपद्माभिभूषित
Formneuter, accusative, singular, [object Object]
नानापक्षिगणाकीर्णम्filled with flocks of various birds
नानापक्षिगणाकीर्णम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनानापक्षिगणाकीर्ण
Formneuter, accusative, singular, [object Object]
सरःlake, pool
सरः:
Karma
TypeNoun
Rootसरस्
Formneuter, accusative, singular
शीतजलम्cool water
शीतजलम्:
Karma
TypeNoun
Rootशीतजल
Formneuter, accusative, singular
शिवम्auspicious, pleasant
शिवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशिव
Formneuter, accusative, singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes