Shloka 97
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
Devanagari script
यत्र नास्ति बलात्कार: स राजा तीव्रशासन: । भीरेव नास्ति सम्बन्धो दरिद्रं यो बुभूषते
Translation
ਜਿਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰ-ਜ਼ੁਲਮ (ਬਲਾਤਕਾਰ) ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡਰ ਨਾ ਰਹੇ, ਜੋ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨਾਲ ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਲਕ-ਪਾਲਿਤ ਸੰਬੰਧ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹੇ—ਉਹੀ ਕਠੋਰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
Word by Word
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
Formindeclinable (locative adverb)
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
Formindeclinable (negation)
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस् (अस्ति)
Formpresent, parasmaipada, 3rd person, singular
बलात्कारःviolence/forced oppression
बलात्कारः:
Karta
TypeNoun
Rootबलात्कार
Formmasculine, nominative, singular
सःhe/that (one)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, nominative, singular
तीव्रशासनःof strict/strong rule; sternly governing
तीव्रशासनः:
Karta
TypeAdjective
Rootतीव्र-शासन
Formmasculine, nominative, singular
Speaker
ब्रह्मदत्त उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes